دعوای ترک انفاق دوشیزه — به زبانِ ساده
ترک انفاق دوشیزه زمانی مطرح میشود که زوج پس از وقوع عقد نکاح و پیش از رخصت (زفاف)، از پرداخت نفقه به زوجه با وجود تمکین عام امتناع ورزد. بر اساس حقوق ایران، زوجه در دوران عقد نیز مستحق نفقه است مشروط بر اینکه آماده تمکین باشد. این جرم با شکایت زوجه قابل پیگیری است.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
شاکی: زوجه (دوشیزه) / مشتکی‌عنه: زوج
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
کیفری؛ غیرقابلِ گذشت (با توجه به نظریات مشورتی و رویه، جرایم تعزیری مالی خاص مانند ترک انفاق طبق قانون کاهش حبس تعزیری ممکن است احکام خاص داشته باشد، اما ماهیت کلی جرم عمومی است)
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادسرای محل وقوع جرم یا محل اقامت شاکی
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
سند رسمی نکاحیه، اظهارنامه رسمی مبنی بر مطالبه نفقه، شهادت شهود یا تحقیقات محلی (در صورت نیاز)، گواهی پزشکی قانونی یا استعلامات مربوط به عدم تمکین خاص (اگر مطرح باشد)
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
جرم ترک انفاق مستمر است و مرور زمان از تاریخ قطع انفاق محاسبه میشود؛ مهلت اعتراض به قرارها ۱۰ روز از تاریخ ابلاغ است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی کیفری طبق تعرفه خدمات قضایی در دادسرا
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ثبت شکایت در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی
- ۲. ارجاع به دادسرا و احضار زوج
- ۳. تحقیق و صدور قرار جلب به دادرسی و کیفرخواست
- ۴. ارسال به دادگاه کیفری دو
- ۵. صدور حکم و اجرای آن
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
تحقق جرم ترک انفاق در دوره نامزدی (دوشیزه) منوط به تمکین عام و خاص است یا خیر؛ در صورتی که دوشیزه حق حبس خود را اعمال کرده باشد، مرد تکلیفی به پرداخت نفقه ندارد.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: تحقق جرم ترک انفاق پیش از شروع زندگی مشترک در فرض اعمال حق حبس / دیدگاه ۱: با اعمال حق حبس توسط زوجه، تمکین ساقط شده و جرمی متوجه زوج نیست / دیدگاه ۲: حق حبس فقط مانع مطالبه حقوق است و تکلفه انفاق شوهر همچنان باقی است.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
احراز تمکین عام زوجه، قصد زوج برای پرداخت نفقه، وضعیت مالی زوج، نحوه تفسیر دادگاه از حق حبس در عقد دائم.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تعقیب و مجازات مشتکی‌عنه به جرم ترک انفاق مستمر موضوع ماده ۵۳ قانون حمایت خانواده
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا در دوران عقد و پیش از عروسی به زن نفقه تعلق میگیرد؟
بله، به محض وقوع عقد، زن مالک مهریه میشود و اگر آماده تمکین باشد، مستحق نفقه نیز هست، حتی اگر دوشیزه باشد.
اگر مرد مالی نداشته باشد چه میشود؟
تمکن مالی شرط تحقق جرم نیست، مگر اینکه ثابت شود عسر و حرج یا عدم استطاعت مالی واقعی وجود دارد که تشخیص آن با دادگاه است.
آیا برای ترک انفاق باید حتماً اظهارنامه فرستاد؟
الزامی قانونی مطلق نیست اما ارسال اظهارنامه بهترین دلیل برای اثبات مطالبه و امتناع زوج است.
مرجع صالح برای مطالبه نفقه کجاست؟
برای شکایت کیفری دادسرا و برای مطالبه حقوقی دادگاه خانواده صالح است.
راهنمای کامل: راهنمای جامع حقوقی ترک انفاق؛ چگونه حق نفقه خود را بگیریم؟ ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای ترک انفاق دوشیزه ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.