دعوای ضرب و جرح — به زبانِ ساده
جرم ضرب و جرح عمدی عبارت است از هرگونه صدمه بدنی که عمداً و با قصد وارد آوردن آسیب به تمامیت جسمانی دیگری وارد شود، مانند کتک‌کاری، چاقوکشی یا ایجاد کبودی و خراش. این جرم با شکایت شاکی خصوصی قابل تعقیب است و هدف آن حمایت از امنیت بدنی شهروندان و مجازات ضارب است. دادگاه پس از بررسی، علاوه بر حبس یا جزای نقدی، حکم به پرداخت دیه نیز صادر میکند.
چه کسی از چه کسی شکایت میکند؟
خواهان و خوانده
شاکی (مصدوم) / مشتکی‌عنه (ضارب)
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
کیفری؛ قابل گذشت (چنانچه از مصادیق ضرب و جرح عمدی ساده باشد و مخل نظم عمومی نباشد)
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادسرای عمومی و انقلاب محل وقوع جرم و دادگاه کیفری دو
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
گواهی پزشکی قانونی، شهادت شهود، دوربین مداربسته (در صورت وجود)، گزارش اولیه کلانتری یا اورژانس
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ رأی؛ مرور زمان بر اساس میزان مجازات تعیین میشود.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
ابتمای امر هزینه دادرسی کیفری سبک دارد و مطالبه دیه تابع تعرفه‌های اجرای احکام و پزشکی قانونی است.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. وقوع درگیری و مراجعه به اورژانس یا کلانتری
- ۲. ثبت شکایت در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی یا کلانتری
- ۳. ارجاع به پزشکی قانونی جهت تعیین نوع جراحات و میزان دیه
- ۴. احضار مشتکی‌عنه در دادسرا و اخذ دفاعیات
- ۵. صدور کیفرخواست و ارسال به دادگاه کیفری دو
- ۶. صدور رای (حبس/تعزیر و دیه)
- ۷. اجرای حکم در واحد اجرای احکام
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
لزوم ارجاع به پزشکی قانونی در اولین فرصت و اهمیتِ «تداخلِ دیه» در جراحات متعدد؛ همچنین امکانِ صدور قرارِ منع تعقیب در صورتِ گذشتِ شاکی در جرائمِ تعزیریِ غیرِ قابلِ گذشت (در صورتِ وجودِ جهاتِ تخفیف).
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: نحوه محاسبه دیه در جراحاتِ متعدد (تداخل یا عدم تداخل) / دیدگاه ۱: محاسبه جداگانه برای هر جراحت / دیدگاه ۲: محاسبه بر اساسِ دیه کاملِ عضو یا نفس در صورتِ تداخلِ عرفی.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
احرازِ عمدی یا غیرعمدی بودنِ ضرب و جرح بر اساسِ قرائن، میزانِ باورپذیریِ ادعای دفاعِ مشروع، تأثیرِ سوابقِ کیفریِ طرفین در تعیینِ مجازات.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقاضای تعقیب و مجازات متهم به اتهام ضرب و جرح عمدی و مطالبه دیه مقرر و خسارات دادرسی
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
اگر ضارب فرار کند چه کنیم؟
با ارائه مشخصات یا پلاک خودرو و شهادت شهود، دستور جلب از طریق دادسرا صادر میشود.
آیا پزشکی قانونی برای کبودی هم دیه تعیین میکند؟
بله، برای سیاهشدن پوست یا کبودی نیز ارش یا دیه تعیین میشود.
آیا میتوان همزمان شکایت کیفری کرد و مطالبه دیه نمود؟
بله، دادگاه کیفری حکم به مجازات و پرداخت دیه صادر میکند.
اگر هر دو طرف همدیگر را زده باشند چه میشود؟
دادگاه به تناسب ضرب و جرح وارده توسط هر کدام، حکم به پرداخت دیه متقابل یا مجازات صادر میکند.
راهنمای کامل: راهنمای حقوقی جرم ضرب و جرح در قانون ایران: مراحل شکایت و مطالبه دیه ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای ضرب و جرح ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.