دعوای کلیه جرائم قابل گذشت — به زبانِ ساده
جرایم قابل گذشت جرایمی هستند که تعقیب و رسیدگی به آن‌ها و همچنین اجرای مجازات آن‌ها منوط به شکایت شاکی خصوصی است و با گذشت او (در هر مرحله‌ای از دادرسی)، تعقیب یا اجرای مجازات متوقف میشود. قانونگذار این جرایم را عمدتاً مواردی می‌داند که بیشتر جنبه خصوصی دارند تا عمومی. نمونه بارز این جرایم توهین، افتراء، تهدید و برخی ضرب و جرح‌های ساده است. هدف از این نهاد، ترغیب به صلح و سازش میان طرفین دعواست.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
شاکی خصوصی / مشتکی‌عنه (متهم)
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
کیفری؛ قابل گذشت
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادسرا و دادگاه کیفری دو (یا شورای حل اختلاف بسته به نوع جرم)
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
شکواییه، مدارک اثبات جرم (شهادت، اسناد، پیامک، گواهی پزشکی قانونی و غیره)
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مهلت شکایت در برخی جرایم قابل گذشت (مانند توهین و هتک حرمت) دارای مرور زمان خاص یا مهلت‌های کوتاه‌مدت پس از اطلاع از جرم است (نامطمئن در خصوص تمام مصادیق). تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی کیفری مطابق تعرفه قانونی
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. تنظیم و ثبت شکایت کیفری
- ۲. ارجاع به دادسرا یا شورای حل اختلاف
- ۳. تحقیق از متهم و اخذ دفاعیات
- ۴. صدور تصمیم نهایی (کیفرخواست یا منع تعقیب)
- ۵. رسیدگی در دادگاه و صدور حکم
- ۶. امکان اعلام گذشت شاکی در هر مرحله (دادسرا، دادگاه یا اجرای احکام) و صدور قرار موقوفی تعقیب
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
سقوطِ مجازات در صورتِ گذشتِ شاکی در هر مرحله از دادرسی (حتی پس از صدورِ حکمِ قطعی) طبقِ ماده ۱۰۳ قانون مجازات اسلامی.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: تأثیرِ گذشتِ مشروط / دیدگاه ۱: گذشتِ مشروط معتبر نیست و باید منجز باشد / دیدگاه ۲: گذشتِ مشروط در صورتِ تحققِ شرط، معتبر و موجبِ سقوطِ مجازات است.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
احرازِ اراده و رضایتِ واقعیِ شاکی در هنگامِ اعلامِ گذشت، تشخیصِ اینکه آیا جرمِ ارتکابی واقعاً در زمره جرائمِ قابلِ گذشت است یا خیر (در مواردِ مرزی).
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقاضای تعقیب و مجازات متهم به اتهام [عنوان جرم، مثلاً توهین و فحاشی] به عنوان جرم قابل گذشت
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
اگر شاکی بعد از قطعیت حکم گذشت کند چه میشود؟
اجرای مجازات متوقف میشود و اگر حبس باشد، متهم آزاد میگردد (طبق مقررات جرایم قابل گذشت).
آیا گذشت مشروط صحیح است؟
بله، اگر شرط انجام شود گذشت مؤثر است وگرنه اثر ندارد.
کدام جرایم حتماً قابل گذشت هستند؟
جرایمی که قانونگذار تصریح کرده باشد؛ مانند توهین، افتراء، و ضرب و جرح عمدی ساده.
آیا وکیل میتواند به جای موکل گذشت کند؟
بله، مشروط بر اینکه در وکالتنامه دادگستری حق صلح و سازش و اسقاط حق شکایت صراحتاً تفویض شده باشد.
راهنمای کامل: راهنمای حقوقی و قانونی اهدای کلیه در ایران؛ شرایط، مراحل و ضوابط ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای کلیه جرائم قابل گذشت ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.