دعوای جرائم اطفال — به زبانِ ساده
رسیدگی به جرائم اطفال و نوجوانان به دلیل ویژگی‌های سنی و عدم رشد کامل عقلی، در مراجع تخصصی و با رویکرد اصلاحی و تربیتی انجام میشود. این فرایند زمانی آغاز میشود که فردی زیر ۱۸ سال تمام قمری مرتکب جرم شود. هدف اصلی، حمایت از طفل و پیشگیری از تکرار جرم است.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
دادستان / شاکی خصوصی علیه طفل یا نوجوان متهم
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
کیفری؛ قابل یا غیرقابل گذشت بسته به نوع جرم ارتکابی
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه اطفال و نوجوانان و دادسرای specialized (ویژه رسیدگی به جرائم اطفال و نوجوانان)؛ محل وقوع جرم
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
شناسنامه و کارت ملی متهم (برای احراز سن)، گزارش ضابطین، نظریه پزشک قانونی یا پزشکی قانونی درباره بلوغ و رشد عقلی، مدارک مربوط به جرم ارتکابی
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مهلت‌های قانونی تجدیدنظرخواهی تابع عموم مقررات آیین دادرسی کیفری (معمولاً ۲۰ روز) است، اما رسیدگی در دادگاه اطفال باید با سرعت و خارج از نوبت انجام شود.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
معاف از هزینه‌های سنگین دادرسی کیفری؛ تابع تعرفه‌های عمومی خدمات قضایی.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. تشکیل پرونده در دادسرای ویژه اطفال
- ۲. تحقیق از متهم با حضور ولی، قیم یا وکلا و مددکار اجتماعی
- ۳. صدور قرار تامین متناسب با سن
- ۴. صدور کیفرخواست و ارسال به دادگاه اطفال
- ۵. صدور حکم تربیتی یا تعزیری
- ۶. تجدیدنظرخواهی و اجرای حکم.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
لزومِ تشکیلِ پرونده شخصیت و رسیدگی در دادگاهِ اطفال و نوجوانان؛ عدمِ امکانِ صدورِ حکمِ حبس برای اطفالِ زیر ۱۵ سال (مگر در جرائمِ تعزیری درجه ۱ تا ۵ که به کانون اصلاح و تربیت فرستاده می‌شوند).
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: سنِ مسئولیتِ کیفری و بلوغِ شرعی / دیدگاه ۱: ملاکِ سنِ قانونی (۱۸ سال) است / دیدگاه ۲: ملاکِ بلوغِ شرعی (۹ سال قمری برای دختران و ۱۵ سال قمری برای پسران) است.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
میزانِ توجه به گزارش‌های مددکاری، تشخیصِ رشدِ کمالِ عقل در جرائمِ مستوجبِ حد یا قصاص، رویکردِ اصلاحی یا تنبیهی در صدورِ حکم.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقاضای تعقیب و رسیدگی به اتهام ارتکاب جرم توسط طفل/نوجوان در دادگاه اطفال
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
سن مسئولیت کیفری در دختران و پسران چقدر است؟
دختران ۹ سال تمام قمری و پسران ۱۵ سال تمام قمری (با توجه به تفکیک‌های قانون مجازات اسلامی).
آیا طفل بازداشت میشود؟
خیر، بازداشت موقت برای اطفال آخرین راهحل و در موارد بسیار محدود است.
نقش مددکار اجتماعی چیست؟
تهیه گزارش وضع اجتماعی، خانوادگی و روانی طفل برای دادگاه.
مرجع صالح کجاست؟
دادگاه ویژه اطفال و نوجوانان.
راهنمای کامل: راهنمای جامع آشنایی با انواع جرائم و نحوه پیگیری آن‌ها در نظام حقوقی ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای جرائم اطفال ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.