دعوای فتل عمد — به زبانِ ساده
قتل عمد زمانی محقق میشود که فردی با an انجام کارِ کشنده، قصد کشتن انسان محترم دیگری را داشته باشد یا نوع کار عرفاً کشنده باشد، حتی اگر قصد کشتن نداشته باشد ولی آگاه به کشنده بودن آن باشد. این جرم یکی از سنگین‌ترین جرایم علیه اشخاص در حقوق کیفری ایران است. رسیدگی به این جرم پس از انجام تحقیقات مقدماتی در دادسرا، در دادگاه کیفری استان انجام میشود. اولیای دم مقتول حق تقاضای قصاص یا دیه و مصالحه را دارند.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
شاکی (اولیاء دم مقتول) علیه متهم (قاتل)
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
کیفری؛ غیرقابل گذشت (جنبه عمومی جرم شدید دارد و با گذشت اولیاء دم، مجازات تعزیری ساقط نمی‌شود اما قصاص تبدیل به دیه یا گذشت میشود)
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادسرای محل وقوع جرم (برای تحقیقات مقدماتی) و دادگاه کیفری یک استان (برای رسیدگی و صدور حکم)
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
گزارش اولیه کلانتری، نظریه پزشکی قانونی (گواهی فوت و علت مرگ)، شهادت شهود، اقرار متهم (در صورت وجود)، شناسنامه و کارت ملی اولیاء دم و گواهی انحصار وراثت
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
جرم قتل عمد مشمول مرور زمان تعقیب نمی‌شود؛ مهلت اعتراض به قرارهای دادسرا ۱۰ روز از تاریخ ابلاغ است و مهلت تجدیدنظرخواهی/فرجام‌خواهی از رای دادگاه ۲۰ روز می‌باشد.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
دعوای کیفری است و هزینه دادرسی آن مطابق تعرفه‌های خدمات قضایی کیفری (ابلاغ و ثبت شکواییه) است، اما اجرای قصاص مستلزم پرداخت فاضل دیه (در موارد خاص) یا هزینه‌های مربوطه نیست مگر در موارد مقرر قانونی.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ثبت شکایت در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی یا کلانتری
- ۲. ارجاع پرونده به دادسرا و انجام تحقیقات مقدماتی
- ۳. جلب متهم و صدور قرار تامین کیفری (بازداشت موقت)
- ۴. صدور کیفرخواست و ارسال به دادگاه کیفری یک
- ۵. برگزاری جلسه دادگاه و بررسی ادله
- ۶. صدور رای (قصاص، دیه یا برائت)
- ۷. فرجام‌خواهی در دیوان عالی کشور
- ۸. اجرای حکم پس از تایید نهایی و اذن ولی فقیه (در صورت لزوم).
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقاضای تعقیب و مجازات متهم به اتهام قتل عمد و صدور حکم به قصاص نفس
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا با گذشت یکی از اولیاء دم، قتل متوقف میشود؟
خیر، سایر اولیاء دم میتوانند سهم خود را مطالبه کنند و قصاص منوط به تقاضای همه صاحبان حق قصاص است.
آیا قتل عمد مشمول مرور زمان میشود؟
خیر، جرایم موجب قصاص نفس مشمول مرور زمان کیفری نمیشوند.
مرجع صالح برای رسیدگی اولیه کجاست؟
دادسرای محل وقوع قتل.
آیا قاتل می‌تواند دیه بدهد و از قصاص فرار کند؟
خیر، مگر با رضایت اولیاء دم و تبدیل قصاص به مصالحه بر مال (دیه یا کمتر/بیشتر).
راهنمای کامل: راهنمای جامع حقوقی قتل در قانون مجازات اسلامی ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای فتل عمد ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.