دعوای جلسه اول رسیدگی امور کیفری ، بی طرفی در انجام تحقیقات دادسرا — به زبانِ ساده
این مبحث ناظر بر اصول دادرسی منصفانه و تکلیف قانونی بازپرس و دادیار در مقام تحقیق است که باید با رعایت بیطرفی کامل، به کشف حقیقت و جمع‌آوری ادله له و علیه متهم بپردازند. جلسه اول رسیدگی در دادسرا نخستین مواجهه قضایی است که در آن متهم تفهیم اتهام می‌شود و دادسرا مکلف است حقوق دفاعی طرفین را به równi رعایت کند. عدم رعایت بیطرفی در تحقیقات مقدماتی میتواند موجب خدشه‌دار شدن اعتبار تحقیقات و حتی رد دادرس گردد. این نهاد حقوقی تضمین‌کننده حقوق شهروندی و جلوگیری از تعصبات ناروا در روند کشف جرم است.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
شاکی (یا مدعی خصوصی) علیه مشتکی‌عنه (متهم)، با نظارت مقام تحقیق (بازپرس یا دادیار).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
کیفری؛ غیرمالی؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادسرای عمومی و انقلاب محل وقوع جرم.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
شکواییه، مدارک هویتی، ادله اثبات جرم (سند، شهادت شهود، نظریه کارشناسی).
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
فاقد مهلت مرور زمان خاص برای خودِ اصل بیطرفی، اما تابع مواعد قانونی تحقیقات مقدماتی و اعتراض به قرارهای منع تعقیب یا جلب به دادرسی.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
تابع هزینه‌های دادرسی امور کیفری و تعرفه‌های ابطال تمبر شکواییه.
محاسبه بر پایهٔ همین متن است؛ مبلغِ قطعی را دفترِ خدماتِ قضایی اعلام می‌کند.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ثبت شکواییه در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی
- ۲. ارجاع به دادسرا
- ۳. احضار متهم و تفهیم اتهام در جلسه اول
- ۴. انجام تحقیقات مقدماتی با رعایت بیطرفی
- ۵. صدور قرار نهایی (منع تعقیب، موقوفی تعقیب یا جلب به دادرسی).
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
درخواست تغییر دادرس یا بازپرس به دلیل عدم بیطرفی نیازمند ارائه مستندات متقن مستند به مواد مربوط به جهات رد دادرس در آیین دادرسی کیفری است.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: پذیرش ایراد عدم بیطرفی در مرحله تحقیقات مقدماتی / دیدگاه ۱: دادسرا را مکلف به توقف تحقیقات و ارجاع به دادگاه می‌داند / دیدگاه ۲: موضوع را صرفاً پس از صدور کیفرخواست قابل طرح در دادگاه می‌داند.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
تفسیر از رفتار یا اظهارات بازپرس به عنوان اماره‌ای بررزش له یا علیه یکی از طرفین، میزان سخت‌گیری در پذیرش درخواست‌های تحقیق دفاعی متهم.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقاضای رسیدگی به اتهام [عنوان جرم] با رعایت کامل بیطرفی و اصول دادرسی منصفانه و تعقیب قانونی متهم.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا بازپرس میتواند فقط به ادله علیه متهم توجه کند؟
خیر، بازپرس مکلف است به همان میزان که به دنبال ادله اثبات جرم است، به ادله برائت متهم نیز توجه کند.
در صورت اثبات عدم بیطرفی بازپرس چه باید کرد؟
میتوان تقاضای رد دادرس بر اساس جهات قانونی نمود.
آیا جلسه اول دادسرا برای متهم الزامی است؟
بله، حضور متهم برای تفهیم اتهام و اخذ دفاعیات ضروری است.
آیا شاکی میتواند در جلسه تحقیقات مقدماتی حضور داشته باشد؟
بله، شاکی یا وکیل او میتوانند در تحقیقات حضور یابند مگر در مواردی که قانون استثنا کرده است.
راهنمای کامل: راهنمای حقوقی حضور در جلسات دادگاه و شوراهای حل اختلاف؛ اصول، آداب و نکات کلیدی ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای جلسه اول رسیدگی امور کیفری ، بی طرفی در انجام تحقیقات دادسرا ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.