دعوای تسلیم و تحویل مورد اجاره (مالی غیرمنقول) — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی مطرح می‌شود که موجر پس از انعقاد عقد اجاره، از تحویل دادن عین مستأجره (مانند آپارتمان یا مغازه) به مستأجر خودداری می‌کند. مستأجر با طرح این دعوا الزام موجر به تحویل ملک را مطالبه می‌کند تا بتواند از منافع ملک بهره‌مند شود. این دعوا از جمله دعاوی رایج در حوزه روابط استیجاری است که ضمانت اجرای عدم تسلیم را مطالبه می‌کند.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: مستأجر / خوانده: موجر (مالک یا متصرف ملک)
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی؛ ترافعی
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه صلح محل وقوع ملک
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
سند رسمی یا عادی اجاره‌نامه، فیش واریزی پیش‌پرداخت یا اجارهبها، صورتجلسه تحویل (در صورت وجود)، اظهارنامه رسمی برای مطالبه تحویل
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
فاقد مهلت مرور زمان خاص، مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز پس از ابلاغ رأی دادگاه صلح
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
بر اساس ارزش مناعف متنازع‌فيه یا ارزش معاملاتی املاک (مالی) محاسبه می‌شود.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. تنظیم و ارسال اظهارنامه رسمی به موجر
- ۲. ثبت دادخواست در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی
- ۳. ارجاع به دادگاه صلح و جلسه رسیدگی
- ۴. صدور حکم به الزام به تحویل
- ۵. صدور اجراییه و اقدام از طریق واحد اجرای احکام
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
در دعاوی تحویل عین مستأجره، اگر ملک در تصرف شخص ثالث باشد، باید علاوه بر موجر، ثالث نیز طرف دعوا قرار گیرد. همچنین، اگر مدت اجاره منقضی شده باشد، دعوای تحویل مسموع نیست و باید دعوای خلع ید مطرح شود.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: لزوم یا عدم لزوم ارسال اظهارنامه قبل از دادخواست تحویل / دیدگاه ۱: ضروری است تا اثبات شود مستأجر از تحویل امتناع کرده است / دیدگاه ۲: غیرضروری است و صرفِ انقضای مدت یا عدم تحویل کافی است.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
آیا قاضی قرارداد اجاره را همچنان معتبر می‌داند یا آن را منفسخ تلقی می‌کند، آیا قاضی برای تحویل ملک نیاز به تأمین دلیل یا معاینه محل می‌بیند یا خیر.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
الزام خوانده به تسلیم و تحویل مورد اجاره پلاک ثبتی... به انضمام خسارات دادرسی
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا قبل از تحویل ملک باید اجارهبها را پرداخت کنم؟
خیر، تعهد به پرداخت اجارهبها در مقابل تسلیم منافع است، مگر خلاف آن توافق شده باشد.
اگر ملک در تصرف شخص ثالث باشد چه کنیم؟
باید خوانده دعوا را موجر و متصرف همزمان قرار دهید.
مرجع صالح کجاست؟
دادگاه صلح محل وقوع ملک غیرمنقول.
آیا میتوان خسارت تأخیر در تسلیم را هم مطالبه کرد؟
بله، با ارائه مدارک مثبت ضرر و زیان امکانپذیر است.
راهنمای کامل: راهنمای جامع تخلیه ملک مسکونی و مراحل قانونی آن در حقوق ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای تسلیم و تحویل مورد اجاره (مالی غیرمنقول) ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.