دعوای تسلیم و تحویل مورد اجاره (مالی منقول) — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی مطرح می‌شود که موجر پس از انعقاد قرارداد اجاره یک مال منقول (مانند خودرو، ماشین‌آلات صنعتی، یا تجهیزات)، از تحویل دادن آن به مستأجر امتناع می‌ورزد. مستأجر برای احقاق حق خود و استفاده از منافع مال منقول، دادخواست الزام به تحویل می‌دهد. این دعوا مستلزم اثبات اعتبار قرارداد اجاره و ایفای تعهدات مستأجر است.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: مستأجر / خوانده: موجر
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی؛ ترافعی
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه صلح محل اقامت خوانده یا محل انعقاد/تسلیم قرارداد
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
قرارداد اجاره مال منقول، رسیدهای پرداخت وجه، اظهارنامه رسمی، رسید تحویل یا عدم تحویل
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
فاقد مرور زمان خاص، مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
بر اساس ارزش مالی مال منقول موضوع اجاره در دادخواست تعیین می‌شود.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ارسال اظهارنامه
- ۲. ثبت دادخواست در دفاتر خدمات قضایی
- ۳. رسیدگی در دادگاه صلح
- ۴. صدور حکم و اجرای آن از طریق واحد اجرای احکام
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
در تحویل مال منقول، احرازِ یدِ متصرف و قابلیتِ تسلیم (عدم تلف یا انتقال به غیر) پیش از صدور حکم به رد عین بسیار حیاتی است، زیرا در صورت تعذر تسلیم، تبدیل به بدل از عین یا مثل و قیمت خواهد شد.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: صلاحیت دادگاه محل وقوع مال منقول در دعوای تحویل / دیدگاه ۱: دادگاه محل وقوع مال صالح است / دیدگاه ۲: دادگاه محل اقامت خوانده طبق قواعد عمومی صالح است
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
پذیرش ارزش اعلامی خواهان برای تعیین صلاحیت یا ارجاع فوری به کارشناسی، نحوه احراز مالکیت خواهان با سند عادی در اموال منقول، چگونگی جبران خسارت تأخیر در تسلیم
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
الزام خوانده به تسلیم و تحویل مورد اجاره (یک دستگاه خودرو...) به انضمام خسارات دادرسی
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
اگر مال منقول آسیب ببیند چه باید کرد؟
باید دادخواست خسارت یا فسخ مطرح شود.
آیا دادگاه صلح صلاحیت رسیدگی دارد؟
بله، با توجه به نوع دعوا در صلاحیت دادگاه صلح است.
هزینه دادرسی چقدر است؟
بر اساس ارزش تقویمشده مال منقول در دادخواست.
آیا تامین خواسته میتوان گرفت؟
بله، با شرایط قانونی امکانپذیر است.
راهنمای کامل: راهنمای جامع تخلیه ملک مسکونی و مراحل قانونی آن در حقوق ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای تسلیم و تحویل مورد اجاره (مالی منقول) ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.