دعوای مطالبه وجه بابت ... — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی طرح میشود که خوانده به واسطه قرارداد، قرض، فاکتور فروش یا هر منشاء قانونی دیگر مبلغی وجه نقد به خواهان بدهکار بوده و از پرداخت آن در سررسید امتناع ورزیده است. خواهان با تقدیم این دادخواست، محکومیت خوانده به پرداخت اصل خواسته به انضمام خسارات دادرسی و تأخیر تأدیه را مطالبه می‌کند. این دعوا یکی از شایع‌ترین دعاوی حقوقی در دادگاه‌های دادگستری است.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان طلبکار (دائن) و خوانده بدهکار (مدیون) است.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه صلح (با توجه به حد نصاب ارزش ریالی خواسته در صلاحیت دادگاه صلح) محل اقامت خوانده.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
کارت ملی و شناسنامه خواهان، مدارک اثبات‌کننده طلب (مانند فاکتور، رسید، قرارداد، پرینت حساب، شهادت شهود یا اقرارنامه)، تصویر مصدق مستندات (در صورت وجود).
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مشمول مرور زمان خاصی نیست، اما اعمال خسارت تأخیر تأدیه از تاریخ مطالبه (رسمی) یا سررسید محاسبه میشود؛ مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز پس از ابلاغ رأی است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
بر اساس ارزش ریالی خواسته مطابق تعرفه دعاوی مالی در مرحله بدوی و تجدیدنظر محاسبه و اخذ میشود.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. تنظیم دادخواست و ثبت آن در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی
- ۲. ارجاع به دادگاه صلح
- ۳. تعیین وقت رسیدگی و دعوت از طرفین
- ۴. بررسی مدارک و صدور رأی
- ۵. درخواست صدور اجراییه و اجرای حکم در صورت عدم اعتراض.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
در صورتی که وجه بابتِ قراردادِ تجاری باشد، اثباتِ «انجام تعهدِ متقابل» (مثلاً تحویل کالا یا انجام کار) شرطِ اصلیِ استحقاقِ دریافتِ وجه است.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: صلاحیتِ دادگاه در صورت وجودِ شرطِ داوری / دیدگاه ۱: شرط داوری مطلق است و دادگاه باید قرار عدم استماع صادر کند / دیدگاه ۲: اگر داور مشخص نباشد یا امتناع کند، دادگاه صالح به رسیدگی است.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
تفسیرِ مفادِ قرارداد (آیا تعهداتِ طرفین منجز بوده یا معلق؟)، پذیرشِ ادعای تهاتر، میزانِ سخت‌گیری در اثباتِ پرداخت‌های نقدیِ بدونِ رسیدِ رسمی.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
مطالبه وجه به مبلغ [...] ریال بابت اصل خواسته به انضمام خسارت تأخیر تأدیه از تاریخ سررسید تا روز ادای دین و کلیه خسارات دادرسی.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا برای مطالبه وجه حتماً باید چک یا سفته داشت؟
خیر، هر سند کتبی، رسید، فاکتور یا حتی شهادت شهود و اقرار نیز می‌تواند مبنای مطالبه وجه باشد.
خسارت تأخیر تأدیه چگونه محاسبه میشود؟
بر اساس شاخص تورم اعلامی بانک مرکزی از تاریخ سررسید یا مطالبه تا روز پرداخت.
اگر خوانده اموالی نداشته باشد چه کنیم؟
میتوان درخواست توقیف اموال (تأمین خواسته یا اجرای احکام) داد و در صورت عدم توانایی، تقاضای اعسار از سوی خوانده مطرح میشود.
آیا هزینه دادرسی قابل بازپس‌گیری است؟
بله، در صورت پیروزی در دعوا، خوانده محکوم به پرداخت هزینه دادرسی و حق‌الوکاله خواهد شد.
راهنمای کامل: راهنمای جامع مطالبه وجه و خسارت تأخیر تأدیه در حقوق ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای مطالبه وجه بابت ... ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.