دعوای الزام به تنظیم سند رسمی انتقال سهم مشاع — به زبانِ ساده
این دعوا مشابه الزام به تنظیم سند ششدانگ است، با این تفاوت که موضوع آن انتقال یک یا چند سهم مشخص از یک ملک مشاع (غیر مفروز) است که بین چند شریک مشترک است. فروشنده سهم مشاع خود را به خریدار فروخته اما از انتقال رسمی آن در دفترخانه امتناع می‌کند. در این دعاوی رعایت حقوق سایر شرکا (مانند عدم وجود حق شفعه در غیر از املاک غیرمنقول دو شریکی یا قوانین مربوطه) اهمیت دارد.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: خریدار سهم مشاع؛ خوانده: فروشنده سهم مشاع.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی؛ ترافعی
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه عمومی حقوقی محل وقوع ملک.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
مبایعه‌نامه یا قولنامه خرید سهم مشاع، سند مالکیت مشاعی فروشنده، گواهی عدم حضور از دفترخانه، کارت ملی و شناسنامه.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز پس از ابلاغ رای دادگاه بدوی است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی بر اساس ارزش معاملاتی (منطقهای) سهم مشاع مورد معامله محاسبه میشود.
محاسبه بر پایهٔ همین متن است؛ مبلغِ قطعی را دفترِ خدماتِ قضایی اعلام می‌کند.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. توافق اولیه و تنظیم سند عادی خرید سهم مشاع؛
- ۲. حضور در دفترخانه و اخذ گواهی عدم حضور در صورت امتناع فروشنده؛
- ۳. ثبت دادخواست در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی؛
- ۴. رسیدگی دادگاه و صدور حکم به نفع خواهان؛
- ۵. صدور اجرائیه و مراجعه به دفترخانه برای انتقال سهم مشاع با امضای نماینده اجرای احکام.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
در فروش سهم مشاع، رعایت حقوق سایر شرکا (حق شفعه در املاک غیرمنقول غیرقابل تقسیم نامطمئن) و همچنین لزوم ذکر حدود و مشخصات دقیق سهم مشاع در دادخواست و رأی بسیار حائز اهمیت است.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: قابلیت اجرای حکم تنظیم سند سهم مشاع بدون رضایت یا حضور سایر شرکای مشاعی در بخش‌های اختصاصی ملک / دیدگاه ۱: تنظیم سند سهم مشاعی نیاز به اذن سایر شرکا ندارد و در حدود سهم مشاعی قابل اجراست / دیدگاه ۲: به دلیل آثار تصرف در مال مشاع، اجرای این حکم بدون تعیین تکلیف تصرفات حقوقی و مادی سایر شرکا با محدودیت مواجه است.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
نحوه تشخیص قابلیت نقل و انتقال سهم مشاعی با توجه به قوانین خاص (مانند قانون جلوگیری از خرد شدن اراضی کشاورزی)، چگونگی اعمال حقوق احتمالی سایر شرکا، تفسیر مفاد سند تنظیمی میان شرکا.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقاضای صدور حکم بر الزام خوانده به حضور در دفترخانه اسناد رسمی و انتقال رسمی میزان [...] سهم مشاع از ششدانگ پلاک ثبتی [...] فرعی از [...] اصلی به انضمام خسارت دادرسی.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا فروش سهم مشاع نیاز به اجازه سایر شرکا دارد؟
در املاک مشاع، فروش سهم مشاع بدون اجازه سایر شرکا نیاز نیست، اما تحویل ملک مشاع نیاز به اذن دارد.
آیا برای تنظیم سند سهم مشاع نیاز به تفکیک ملک است؟
خیر، سند مشاعی نیازی به تفکیک ندارد و به همان نحو مشاعی منتقل میشود.
اگر ملک مشاع پلاک ثبتی واحد داشته باشد، نحوه انتقال چگونه است؟
به میزان سهم مورد معامله در سند مشاعی فروشنده، سند جدید به نام خریدار صادر میشود.
آیا هزینه دادرسی بر اساس قیمت روز ملک محاسبه میشود؟
خیر، ملاک ارزش معاملاتی (منطقهای) ملک است که توسط اداره امور مالیاتی تعیین میشود.
راهنمای کامل: راهنمای جامع تنظیم، اعتبار و اصلاح اسناد رسمی در ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای الزام به تنظیم سند رسمی انتقال سهم مشاع ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.