دعوای الزام به تنظیم سند رسمی صلح — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی مطرح می‌شود که طرفین قرارداد صلح (مصالح و متصالح) توافق کرده‌اند که مالی (عین یا منفعت) به دیگری منتقل شود، اما مصالح از حضور در دفترخانه و تنظیم سند رسمی استنکاف می‌ورزد. در این حالت، متصالح برای تثبیت مالکیت و جلوگیری از مشکلات آتی، الزام فروشنده به تنظیم سند رسمی را از دادگاه تقاضا می‌کند. این دعوا معمولاً در خصوص املاک ثبت‌شده کاربرد دارد.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: متصالح (گیرنده مال) / خوانده: مصالح (دهنده مال)
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی؛ ترافعی
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه عمومی حقوقی محل وقوع ملک
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
قرارداد صلحنامه (عادی یا رسمی)، مدارک شناسایی، استعلام ثبتی ملک، گواهی عدم حضور در دفترخانه (در صورت وجود)، مدارک پرداخت ثمن (اگر صلح معوض باشد)
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
محدودیت زمانی برای طرح دعوا وجود ندارد، اما تأخیر در آن ریسک فروش مجدد ملک توسط مالک را افزایش می‌دهد. مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز پس از ابلاغ است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی بر اساس ارزش معاملاتی ملک (در دعاوی مالی غیرمنقول) محاسبه می‌شود.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. تنظیم دادخواست
- ۲. ثبت در دفاتر خدمات قضایی
- ۳. ارجاع به شعبه
- ۴. رسیدگی و صدور حکم
- ۵. صدور اجراییه
- ۶. در صورت عدم حضور محکوم‌علیه، نماینده دادگاه در دفترخانه حاضر و سند را امضا می‌کند.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
بررسی ماهیت صلح (صلح در مقام معامله یا صلح محاباتی)؛ صلح عقدی لازم است و خیارات در آن محدودتر از بیع است.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: لزوم یا عدم لزوم وجود سند رسمی برای صحت عقد صلح / دیدگاه ۱: صلح عقدی رضایی است و با سند عادی صحیح است و الزام به تنظیم سند رسمی آن بلااشکال است / دیدگاه ۲: در املاک ثبت‌شده، صلح باید حتماً با سند رسمی باشد و سند عادی صلح در املاک ثبت‌شده فاقد اعتبار است.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
نحوه احراز قصد طرفین در صلح‌های مشروط، پذیرش یا رد صلح‌نامه‌های عادی در برابر اشخاص ثالث، تفسیر شروط ضمن عقد صلح.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
الزام خوانده به تنظیم سند رسمی صلحنامه نسبت به شش‌دانگ ملک پلاک ثبتی [شماره پلاک] به انضمام کلیه خسارات دادرسی.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا صلحنامه عادی در دادگاه اعتبار دارد؟
بله، صلحنامه عادی بین طرفین معتبر است اما برای انتقال رسمی ملک، حتماً باید حکم دادگاه مبنی بر الزام به تنظیم سند اخذ شود.
اگر ملک در رهن بانک باشد چه می‌شود؟
تا زمانی که ملک از رهن خارج نشود، امکان تنظیم سند رسمی وجود ندارد و ابتدا باید فک رهن صورت گیرد.
آیا میتوان همزمان خسارت تأخیر در تنظیم سند را خواست؟
بله، اگر در قرارداد وجه التزام یا شرط خسارت پیشبینی شده باشد، قابل مطالبه است.
آیا برای صلحِ ملک، نیاز به پرداخت مالیات است؟
بله، قبل از تنظیم سند رسمی، باید مفاصاحساب مالیاتی (مالیات بر ارث یا نقل و انتقال) پرداخت شود.
راهنمای کامل: راهنمای جامع تنظیم، اعتبار و اصلاح اسناد رسمی در ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای الزام به تنظیم سند رسمی صلح ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.