دعوای الزام به تنظیم سند رسمی فک رهن — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی مطرح میشود که بدهکار (راهن) تمام دین خود را به بستانکار (مرهن) پرداخت کرده یا به نحوی از انحاء قانونی برائت ذمه حاصل نموده است، اما مرهن یا بانک از انجام تشریفات قانونی فک رهن (آزادسازی ملک از رهن) و امضای سند فک رهن در دفترخانه اسناد رسمی خودداری میکند. هدف از این دعوا، رفع اثر از حقوق تبعی بستانکار بر مال مدیون و بازگرداندن آزادی نقلوانتقال به مالک است. این دعوا یکی از رایجترین دعاوی ملکی علیه بانکها و اشخاص حقیقی است.
چه کسی از چه کسی شکایت میکند؟
خواهان و خوانده
خواهان: راهن (مالک ملک در رهن) / خوانده: مرهن (طلبکار، بانک یا مؤسسه مالی).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی (با توجه به اثر مالی آن بر روی ملک)؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه حقوقی محل وقوع ملک (در خصوص اموال غیرمنقول) یا اقامتگاه خوانده.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
سند مالکیت، تصویر قرارداد رهن، رسیدهای پرداخت کامل وام یا دین، پاسخ استعلام یا مفاصا حساب صادره از سوی مرهن (در صورت وجود)، اظهارنامه رسمی.
مهلتها چیست؟
مهلتها
تابع قواعد عمومی مرور زمان؛ مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز پس از ابلاغ.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
معادل هزینه دعاوی مالی غیرمنقول یا تقویم خواسته مالی.
محاسبه بر پایهٔ همین متن است؛ مبلغِ قطعی را دفترِ خدماتِ قضایی اعلام میکند.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. تسویه کامل دین و دریافت مفاصا حساب
- ۲. ارسال اظهارنامه جهت درخواست فک رهن
- ۳. ثبت دادخواست در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی
- ۴. رسیدگی و احراز تسویه حساب در دادگاه
- ۵. صدور حکم به الزام به فک رهن
- ۶. اجرای حکم از طریق دفتخانه اسناد رسمی در صورت استنکاف خوانده.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
اثبات تسویه حساب کامل با مرهن (بانک یا شخص طلبکار) و اخذ پاسخ استعلام از اداره ثبت اسناد و املاک مبنی بر فک رهن قانونی.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
پذیرش رسیدهای عادی پرداخت دین در غیاب اسناد رسمی تسویه، نحوه محاسبه خسارت تأخیر تأدیه و هزینههای فک رهن در صورت اختلاف طرفین.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
الزام خوانده به تنظیم سند رسمی فک رهن از ششدانگ پلاک ثبتی شماره ... فرعی از ... اصلی واقع در بخش ... به انضمام خسارت دادرسی.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسشهای متداول
اگر بانک سند را گم کرده باشد، راه حل چیست؟
بانک موظف است المثنی صادر یا گواهی مفقودی و فک رهن صادر کند که قابل الزام در دادگاه است.
آیا فک رهن دعوای غیرمالی است؟
خیر، مالی محسوب میشود زیرا رفع اثر از وثیقه مالی است.
هزینه دادرسی چگونه محاسبه میشود؟
بر اساس ارزش معاملاتی ملک یا تقویم خواسته در دعاوی مالی.
آیا پس از تسویه وام، بانک میتواند از فک رهن به دلیل وام دیگر خودداری کند؟
خیر، مگر اینکه قرارداد جامع و شرط ترهین توثیقی عام وجود داشته باشد.
راهنمای کامل: راهنمای جامع تنظیم، اعتبار و اصلاح اسناد رسمی در ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای الزام به تنظیم سند رسمی فک رهن ←
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
