دعوای ابطال سند رسمی اجاره — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی مطرح میشود که موجر یا مستأجر یا شخص ثالث ذینفع، مدعی بیاعتباری سند رسمی اجاره به دلیل فقدان شرایط اساسی (مانند عدم مالکیت موجر، صوری بودن اجاره، یا عدم رعایت تشریفات قانونی) باشند. سند رسمی اجاره دارای اعتبار قانونی بالایی است و ابطال آن تنها از طریق حکم دادگاه امکانپذیر است. این دعوا معمولاً برای تخلیه ملک یا اثبات عدم وجود رابطه استیجاری مطرح میشود.
چه کسی از چه کسی شکایت میکند؟
خواهان و خوانده
خواهان: موجر، مستأجر یا شخص ثالث ذینفع. خوانده: طرف دیگر قرارداد اجاره.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه عمومی حقوقی محل وقوع ملک.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
سند رسمی اجارهنامه، مدارک هویتی، ادله اثبات ادعا (مانند سند مالکیت، مدارک دال بر صوری بودن یا عدم اهلیت).
مهلتها چیست؟
مهلتها
محدودیت زمانی برای بطلان وجود ندارد. مهلت تجدیدنظر ۲۰ روز است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
بر اساس ارزش خواسته (معمولاً مبلغ اجارهبها یا ارزش ملک بسته به نوع خواسته) طبق تعرفه دعاوی مالی.
محاسبه بر پایهٔ همین متن است؛ مبلغِ قطعی را دفترِ خدماتِ قضایی اعلام میکند.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ثبت دادخواست
- ۲. ارجاع به شعبه
- ۳. رسیدگی
- ۴. صدور حکم
- ۵. تجدیدنظرخواهی
- ۶. اجرای حکم و ابطال سند در اداره ثبت.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
بررسی فضولی بودن اجاره یا عدم رعایت غبطه در مواردی که سند توسط ولی، قیم یا متولی تنظیم شده است، به همراه بررسی مدت اجاره که از عناصر اساسی عقد است.
⚖جاهایی که دادگاهها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: قابلیت ابطال سند اجاره رسمی به دلیل عدم پرداخت اجارهبها توسط مستأجر / دیدگاه ۱: عدم پرداخت اجارهبها صرفاً موجب حق فسخ یا مطالبه طلب است و موجبی برای ابطال سند نیست / دیدگاه ۲: در صورت عدم پرداخت و تحقق شرایط خاص، امکان ابطال سند به دلیل تخلف از شرط وجود دارد
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
احراز سوءنیت یا تبانی در تنظیم سند اجاره، تشخیص صوری بودن یا نبودن قرارداد، میزان تناسب اجارهبها با عرف (غبن فاحش).
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
ابطال سند رسمی اجارهنامه شماره ... مورخ ... تنظیمی در دفترخانه اسناد رسمی شماره ... به انضمام کلیه خسارات دادرسی.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسشهای متداول
آیا میتوان سند رسمی اجاره را به دلیل عدم پرداخت اجارهبها ابطال کرد؟
خیر، عدم پرداخت اجارهبها موجب «فسخ» یا «تخلیه» است، نه «ابطال سند».
آیا ابطال سند رسمی اجاره باعث تخلیه فوری ملک میشود؟
خیر، پس از ابطال سند، باید دادخواست جداگانهای برای تخلیه ملک (در صورت عدم تخلیه داوطلبانه) تقدیم شود.
آیا شخص ثالث میتواند سند اجاره بین دو نفر دیگر را ابطال کند؟
بله، اگر سند اجاره به حقوق او (مثلاً مالکیت او) خلل وارد کند، میتواند به عنوان ذینفع دادخواست دهد.
آیا برای ابطال اجارهنامه باید هزینه دادرسی پرداخت کرد؟
بله، این دعوا مالی محسوب میشود.
راهنمای کامل: راهنمای جامع تنظیم، اعتبار و اصلاح اسناد رسمی در ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای ابطال سند رسمی اجاره ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارتها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.
