دعوای ابطال سند رسمی وثیقه — به زبانِ ساده
ابطال سند رسمی وثیقه زمانی درخواست می‌شود که وثیقه‌گذاری ملک یا مال برای تضمین تعهدات (مانند آزادی زندانی، تضمین حسن انجام کار یا تسهیلات بانکی) به جهات قانونی باطل، غیرقانونی یا خارج از اختیار وثیقه گذار انجام شده باشد. این دعوا به دنبال بی‌اعتبار کردن سند وثیقه و آزادی مال وثیقه گذار است. خواهان اثبات می‌کند که قرارداد پایه یا شرایط وثیقه‌گذاری مخدوش بوده است.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان (وثیقه گذار یا شخص ثالث متضرر) علیه متعهد (مدیون) و نهاد گیرنده وثیقه (مانند دادگستری، بانک یا سازمان مربوطه).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی (اگر ارزش مالی مشخص داشته باشد) یا غیرمالی (بسته به ماهیت خواسته)؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه حقوقی محل وقوع ملک یا محل اقامت خوانده.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
نسخه سند رسمی وثیقه، کارت ملی، مستندات مربوط به انجام تعهد یا اثبات بطلان وثیقه‌گذاری.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ رای است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
بر اساس تعرفه دعاوی مالی یا غیرمالی طبق تقویم خواسته.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ثبت دادخواست در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی
- ۲. ارسال به دادگاه
- ۳. تبادل لوایح و جلسه دادرسی
- ۴. صدور رای
- ۵. تجدیدنظرخواهی
- ۶. اجرای حکم و فک وثیقه.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
بررسی شرایط قانونی ترهین مال برای شخص ثالث (ضمانت) و اینکه آیا سند وثیقه در قبال بدهی‌های احتمالی آینده یا معین صادر شده است و بررسی حدود اختیارات وثیقه‌گذار.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: امکان ابطال سند وثیقه ثبتی پس از فوت وثیقه‌گذار یا مدیون اصلی / دیدگاه ۱: با فوت وثیقه‌گذار تعهدات به وثیقه محدود به ترکه است و سند قابل ابطال نیست / دیدگاه ۲: در صورت تغییرات اساسی در تعهد اصلی بدون اطلاع وثیقه‌گذار، سند وثیقه منفسخ یا قابل ابطال است
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
احراز اکراه یا اشتباه در هنگام تودیع وثیقه، تفسیر مفاد تعهدنامه ثبتی و سند وثیقه، تشخیص میزان مسئولیت وثیقه‌گذار در قبال تعهدات مدیون اصلی.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقاضای صدور حکم بر ابطال سند رسمی وثیقه شماره [شماره سند] تنظیمی در دفترخانه [شماره دفترخانه] و دستور فک وثیقه.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا سند وثیقه دادسرا را می‌توان ابطال کرد؟
پس از برائت یا حضور متهم و رفع اثر از وثیقه، نیازی به ابطال سند نیست مگر در صورت تخلف از تشریفات قانونی.
هزینه دادرسی این دعوا چقدر است؟
تابع ارزش مالی وثیقه یا تقویم خواسته است.
آیا وثیقه گذار می‌تواند قبل از اتمام پرونده کیفری تقاضای ابطال سند کند؟
خیر، مگر در موارد خاص قانونی مانند معرفی متهم به دادگاه.
مرجع صالح کجاست؟
دادگاه حقوقی محل وقوع مال یا اقامتگاه خوانده.
راهنمای کامل: راهنمای جامع تنظیم، اعتبار و اصلاح اسناد رسمی در ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای ابطال سند رسمی وثیقه ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.