دعوای ابطال اجراییه به سبب سقوط تعهد — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی مطرح میشود که تعهد موضوع سند رسمی به دلایل قانونی (غیر از پرداخت مستقیم) ساقط شده باشد؛ مانند تهاتر، ابراء (بخشش دین توسط طلبکار)، تبدیل تعهد یا اقاله. در این حالت، اجراییه ثبتی صادر شده فاقد مبنای قانونی است و باید ابطال گردد.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: متعهد (بدهکار)؛ خوانده: متعهدله (طلبکار).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی یا غیرمالی (بسته به نوع تعهد)؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه عمومی حقوقی محل صدور اجراییه.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
مدارک اثبات‌کننده سقوط تعهد (مانند صورت‌جلسه اقاله، سند ابراء، مدارک تهاتر)، تصویر اجراییه.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
محدودیت زمانی خاصی ندارد. مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی دعاوی مالی یا غیرمالی (بسته به ماهیت تعهد).
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. تنظیم دادخواست ابطال اجراییه به سبب سقوط تعهد.
- ۲. ثبت در دفاتر خدمات قضایی.
- ۳. ارجاع به دادگاه.
- ۴. اثبات وقوع یکی از اسباب سقوط تعهد در دادگاه.
- ۵. صدور حکم ابطال اجراییه.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
اثبات سقوط تعهد (مانند اقاله، تهاتر، یا ابراء) با سند رسمی یا حکم قطعی دادگاه، پیش‌شرط اصلی پیروزی در این دعواست و صرف ادعای شفاهی یا سند عادیِ مورد تردید راه به جایی نمی‌برد.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: صلاحیت دادگاه عمومی حقوقی در رسیدگی به ابطال اجراییه ثبتی همزمان با جریان عملیات اجرایی / دیدگاه ۱: دادگاه عمومی حقوقی صالح است / دیدگاه ۲: متقاضی باید ابتدا ابطال را از طریق رئیس ثبت پیگیری کند / نامطمئن
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
پذیرش ادعای سقوط تعهد با استناد به شهادت شهود، نحوه تفسیر اراده طرفین در اسناد عادی تنظیمی، تشخیص انطباق اوضاع و احوال با سقوط تعهد، پذیرش یا عدم پذیرش دستور موقت مبنی بر توقیف عملیات اجرایی
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
ابطال اجراییه ثبتی شماره ... صادره از اداره ثبت اسناد و املاک ... به دلیل سقوط تعهد ناشی از [ذکر نوع سقوط، مثلاً اقاله یا ابراء].
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا ابراء باید حتماً در دفترخانه ثبت شده باشد؟
بهتر است در دفترخانه باشد، اما اگر سند عادی معتبری هم باشد که ابراء را ثابت کند، در دادگاه قابل استناد است.
اگر تهاتر کرده باشیم، چگونه آن را در دادگاه ثابت کنیم؟
باید ثابت کنید که شما هم طلبی از طلبکار داشتهاید که با دین شما تهاتر شده است (ارائه مدارک طلب متقابل).
آیا دادگاه میتواند بدون ابطال اجراییه، دستور توقف آن را بدهد؟
بله، در قالب دستور موقت میتواند دستور توقف عملیات اجرایی را تا تعیین تکلیف نهایی صادر کند.
آیا سقوط تعهد شامل فوت متعهد هم میشود؟
خیر، فوت متعهد باعث سقوط تعهد نمیشود و دین به ورثه منتقل میگردد، مگر در تعهدات قائم به شخص.
راهنمای کامل: راهنمای جامع دستور اجرا و اجراییه ثبتی در حقوق ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای ابطال اجراییه به سبب سقوط تعهد ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.