دعوای ابطال سند مالکیت مشاعی — به زبانِ ساده
دعوای ابطال سند مالکیت مشاعی زمانی مطرح می‌شود که سند رسمی صادر شده برای بخشی از ملک (سهم مشاعی) به دلیل غیرقانونی بودن، اشتباه در سهم‌بندی، یا معامله فضولی، باید ابطال گردد. این دعوا زمانی رخ می‌دهد که شرکای ملک مشاعی بر سر میزان سهم یا نحوه صدور سند اختلاف دارند. هدف از این دعوا، اصلاح یا ابطال سهم مشاعی مندرج در سند رسمی است.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان (شریک یا ذی‌نفع) علیه خوانده (شریک دارای سند مشاعی).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه عمومی حقوقی محل وقوع ملک.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
سند مالکیت مشاعی، مدارک اثبات‌کننده سهم واقعی، مدارک مالکیت (مانند تقسیم‌نامه یا صلح‌نامه).
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
محدودیت زمانی ندارد؛ مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ حکم است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی بر اساس ارزش منطقه‌ای سهم مشاعی مورد اختلاف محاسبه می‌شود.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. تنظیم دادخواست
- ۲. ثبت در دفاتر خدمات قضایی
- ۳. ارجاع به شعبه
- ۴. رسیدگی و در صورت لزوم ارجاع به کارشناس ثبتی
- ۵. صدور حکم
- ۶. تجدیدنظرخواهی
- ۷. اجرای حکم و اصلاح یا ابطال سند در اداره ثبت.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
رعایت حقوق سایر شرکا، عدم امکان لطمه به مالکیت مشاعی بدون رضایت یا حکم دادگاه و نحوه اجرای حکم در ملک غیرقابل تقسیم.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: لزوم یا عدم لزوم طرف دعوا قرار دادن تمامی شرکای مشاعی / دیدگاه ۱: حضور تمامی شرکا به عنوان طرف دعوا (خواهان یا خوانده) الزامی است / دیدگاه ۲: دعوا فقط علیه دارنده سند معترض‌عنه نیز قابل رسیدگی است.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
تشخیص میزان سهم مشاعی، نحوه افراز یا فروش ملک مشاع، تشخیص اضرار به حقوق سایر شرکا.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
ابطال سند رسمی مالکیت مشاعی به میزان ... دانگ از پلاک ثبتی ... فرعی از ... اصلی بخش ... به انضمام کلیه خسارات دادرسی.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا برای ابطال سند مشاعی باید کل سند باطل شود؟
خیر، فقط بخشی که مورد اختلاف است (سهم مشاعی) ابطال یا اصلاح می‌شود.
آیا شرکای دیگر باید در دادگاه حاضر شوند؟
اگر دعوا به حقوق آنها خللی وارد کند، بله، باید به عنوان خوانده یا مجلوب ثالث حضور یابند.
آیا میتوان قبل از ابطال سند، درخواست دستور موقت برای جلوگیری از فروش سهم مشاعی داد؟
بله، با تودیع خسارت احتمالی امکانپذیر است.
تفاوت این دعوا با دعوای افراز چیست؟
در افراز، شرکا قصد جدا کردن سهم خود را دارند، اما در ابطال سند مشاعی، ادعای غیرقانونی بودن سند فعلی مطرح است.
راهنمای کامل: راهنمای جامع اسناد مالکیت و دفتر املاک در حقوق ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای ابطال سند مالکیت مشاعی ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.