دعوای ابطال سند مالکیت ناشی از ثبت ملک غیر — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی مطرح می‌شود که شخصی ملکی را که متعلق به دیگری است، به نام خود ثبت کرده و سند مالکیت دریافت نموده باشد. در واقع، ثبت ملک توسط غیر، ناشی از اشتباه یا سوءنیت بوده و مالک واقعی برای ابطال این سند و بازگرداندن مالکیت به نام خود، اقدام به طرح دعوا می‌کند. این دعوا به نوعی ابطال سند مالکیت معارض یا ناشی از ثبت غیرقانونی است.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان، مالک واقعی ملک؛ خوانده، شخصی که ملک را به نام خود ثبت کرده است.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی (با توجه به ارزش ملک)؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه عمومی حقوقی محل وقوع ملک.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
سند مالکیت (در صورت وجود)، مدارک اثبات مالکیت (مبایعه‌نامه، سند عادی، حکم دادگاه)، استعلام ثبتی.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
محدودیت زمانی خاصی ندارد اما باید در مهلت‌های قانونی اعتراض به ثبت (در صورت وجود) اقدام شود.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی بر اساس ارزش منطقه‌ای یا قیمت واقعی ملک (مالی).
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. تقدیم دادخواست ابطال سند مالکیت
- ۲. رسیدگی در دادگاه
- ۳. استعلام از اداره ثبت
- ۴. صدور حکم
- ۵. اجرای حکم و ابطال سند در دفتر املاک.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
اثبات تقدم تاریخ تصرف یا تقدم تاریخ تنظیم سند رسمی و احکام مربوط به معارض بودن اسناد طبق قانون ثبت.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: لزوم یا عدم لزوم طرح دعوای خلع ید همزمان با ابطال سند / دیدگاه ۱: ابطال سند مستقلاً قابل طرح است / دیدگاه ۲: حتماً باید دعوای خلع ید یا تخلیه نیز به عنوان خواسته همراه با ابطال سند مطرح شود.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
نحوه احراز سوءنیت یا حسن نیت دارنده سند معارض، ارزیابی دلایل تقدم تاریخ، میزان اعتبار تصرفات سابق.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
ابطال سند مالکیت پلاک ثبتی [شماره پلاک] به دلیل ثبت ملک غیر و صدور حکم به تنظیم سند رسمی به نام خواهان.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا می‌توان سند رسمی را با سند عادی ابطال کرد؟
صرف سند عادی کافی نیست و باید مالکیت شما از طریق ادله دیگر اثبات شود.
آیا این دعوا کیفری است؟
اگر ثبت ملک ناشی از کلاهبرداری یا جعل باشد، جنبه کیفری نیز دارد.
اگر ملک به شخص ثالث منتقل شده باشد چه؟
باید دعوای ابطال سند و خلع ید علیه ایادی بعدی نیز مطرح شود.
آیا دادگاه می‌تواند سند را ابطال کند؟
بله، در صورت اثبات غیرقانونی بودن ثبت، دادگاه حکم به ابطال سند می‌دهد.
راهنمای کامل: راهنمای جامع اسناد مالکیت و دفتر املاک در حقوق ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای ابطال سند مالکیت ناشی از ثبت ملک غیر ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.