دعوای اعتراض به ثبت عرصه — به زبانِ ساده
این دعوا هنگامی مطرح می‌شود که شخصی نسبت به تقاضای ثبت عرصه (زمین) ملکی از سوی دیگری معترض باشد و ادعا کند که عرصه متعلق به اوست یا در مالکیت عمومی یا مشاعی او قرار دارد. این اعتراض معمولاً در جریان عملیات مقدماتی ثبت و پس از انتشار آگهی‌های نوبتی بروز می‌کند. هدف از این دعوا جلوگیری از ثبت عرصه به نام متقاضی ثبت و احقاق حقوق مالکانه معترض است.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: شخص معترض به ثبت عرصه / خوانده: متقاضی ثبت عرصه.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی (با توجه به ارزش عرصه)؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه عمومی حقوقی محل وقوع ملک (پس از اعتراض در اداره ثبت).
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
سند مالکیت قدیمی یا بنچاق، دلایل تصرف، کروکی محل، آگهی‌های ثبتی، نظریه کارشناس.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
ظرف ۹۰ روز از تاریخ انتشار اولین آگهی نوبتی ثبتی؛ مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز پس از ابلاغ رأی.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی دعاوی مالی بر اساس ارزش منطقه ای یا ارزش خواسته تعیین‌شده.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ثبت اعتراض در اداره ثبت طی مهلت قانونی
- ۲. ارجاع پرونده به دادگاه حقوقی
- ۳. تقدیم دادخواست رسمی اعتراض به ثبت عرصه
- ۴. رسیدگی قضایی و ارجاع به کارشناس رسمی دادگستری
- ۵. صدور حکم قطعی
- ۶. اجرای حکم و ثبت عرصه به نام ذی‌نفع.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
تفکیک حقوق عرصه از اعیان و لزوم اثبات مالکیت مستقل بر زمین (عرصه) در برابر مدعیان مالکیت کل ملک (عرصه و اعیان) از ویژگی‌های بارز این دعواست.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: لزوم یا عدم لزوم طرح دعوای مستقل اثبات مالکیت عرصه همزمان با اعتراض به ثبت / دیدگاه ۱: اعتراض به ثبت به تنهایی برای احراز حق عرصه کافی است / دیدگاه ۲: دادگاه دعوای اعتراض به ثبت را منوط به اثبات مالکیت قبلی در دادگاه حقوقی می‌داند.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
پذیرش اسناد عادی قدیمی مربوط به زمین، تشخیص تقدم و تأخر تصرفات در عرصه.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
اعتراض به ثبت عرصه پلاک ثبتی شماره ... اصلی واقع در بخش ... و تقاضای ابطال تقاضای ثبت خوانده و اثبات مالکیت خواهان نسبت به عرصه.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
تفاوت اعتراض به ثبت عرصه با دعوای ملک چیست؟
اعتراض به ثبت در مرحله مقدماتی ثبت ملک و برای جلوگیری از صدور سند مالکیت به نام غیر مطرح می‌شود.
آیا ارائه سند رسمی برای اعتراض به ثبت عرصه الزامی است؟
سند رسمی بهتر است، اما اسناد عادی معتبر و تصرفات قانونی نیز مبنای بررسی قرار می‌گیرند.
اگر مهلت ۹۰ روزه بگذرد چه باید کرد؟
اعتراض ثبتی مسموع نیست و باید پس از صدور سند، دعوای ابطال سند مالکیت مطرح شود.
هزینه دادرسی این دعوا چگونه محاسبه می‌شود؟
بر اساس ارزش مالی عرصه مورد اعتراض.
راهنمای کامل: راهنمای جامع ثبت املاک و عملیات مقدماتی ثبت در ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای اعتراض به ثبت عرصه ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.