دعوای اصلاح مساحت سند مالکیت — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی مطرح میشود که مساحت واقعی ملک (زمین یا آپارتمان) پس از اندازه‌گیری دقیق توسط کارشناس رسمی، با مساحت مندرج در سند مالکیت اختلاف (کزی یا زیادی) داشته باشد. مالک می‌تواند برای اصلاح متراژ و انطباق سند با مساحت واقعی اقدام کند. این امر به ویژه در هنگام فروش ملک و محاسبه ثمن بر اساس متراژ اهمیت بالایی دارد.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: مالک ملک / خوانده: اداره ثبت اسناد و املاک محل وقوع ملک
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
غیرمالی؛ ترافعی یا اداری-ثبتی
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
هیأت نظارت و اداره ثبت اسناد و املاک محل وقوع ملک (و دادگاه حقوقی در صورت وجود معارض یا اختلاف حدود)
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
سند مالکیت، کارت ملی و شناسنامه مالک، نقشه تفکیکی یا حدنگار (کاداستر)، نظریه کارشناس رسمی دادگستری در رشته نقشهبرداری یا امور ثبتی، گواهی پایان کار شهرداری (برای آپارتمان‌ها)
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
فاقد مهلت مرور زمان؛ مهلت اعتراض به رای هیأت نظارت ۱۰ روز از تاریخ ابلاغ می‌باشد.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
تابع تعرفه دعاوی غیرمالی به انضمام هزینههای تفکیک، نقشهبرداری و کارشناسی ثبتی.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. تهیه نقشه دقیق یوتی‌ام (UTM) توسط کارشناس رسمی
- ۲. تقدیم درخواست اصلاح مساحت به اداره ثبت محل
- ۳. بررسی پرونده و بازدید نماینده ثبت و نقشه‌بردار
- ۴. طرح در هیأت نظارت در صورت افزایش یا کاهش مساحت بیش از حد مجاز
- ۵. اصلاح مساحت در سند مالکیت و دفتر املاک
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
لزوم جلب نظر کارشناس رسمی دادگستری برای احراز تصرفات واقعی و عدم تجاوز به اراضی مجاور یا ملی و عمومی.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: صلاحیت شورای فرعی ثبت یا دادگاه حقوقی در اختلاف مساحت املاک دارای سند رسمی / دیدگاه ۱: انحصار رسیدگی به هیأت نظارت و شورای ثبت برابر ماده نامطمئن قانون ثبت / دیدگاه ۲: صلاحیت عام دادگاه حقوقی برای دعوای ترافعی اصلاح مساحت به طرفیت مالکان مجاور.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
میزان اعتبار نظر کارشناس در تعیین حدود واقعی ملک، نحوه تفسیر تعارض مساحت مندرج در سند با مساحت واقعی تصرف‌شده، پذیرش یا عدم پذیرش هزینههای تفکیک و اصلاح سند به عهده خواهان.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقاضای صدور دستور بر اصلاح مساحت ملک از [...] متر مربع به [...] متر مربع در سند مالکیت رسمی شماره [...]
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
اگر مساحت ملک در سند بیشتر از مساحت واقعی باشد چه باید کرد؟
در این حالت نیز درخواست اصلاح مساحت به اداره ثبت ارائه میشود تا مساحت کسر گردد.
آیا برای اصلاح مساحت نیاز به موافقت مالکین مجاور است؟
اگر تغییر مساحت موجب تجاوز به حدود املاک مجاور شود، بله؛ در غیر این صورت با نظر کارشناس ثبت و هیأت نظارت انجام میشود.
آیا هزینه کارشناسی بر عهده مالک است؟
بله، کلیه هزینههای نقشهبرداری و کارشناسی بر عهده متقاضی است.
آیا این دعوا در دادگاه حقوقی مطرح میشود؟
اصل آن در اداره ثبت است مگر اینکه اختلاف مالکیتی با اشخاص دیگر وجود داشته باشد.
راهنمای کامل: راهنمای جامع اسناد مالکیت و دفتر املاک در حقوق ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای اصلاح مساحت سند مالکیت ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.