دعوای اصلاح وصف عرصه و اعیان در سند مالکیت — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی مطرح میشود که در سند مالکیت صادر شده، نوع کاربری یا وصف عرصه (زمین) و اعیان (بنا) با واقعیت موجود یا پروانه ساختمانی مغایرت داشته باشد. این مغایرت معمولاً ناشی از اشتباه در زمان صدور سند یا تغییرات بعدی است که در سند منعکس نشده است. هدف از این دعوا، تطبیق مندرجات سند با وضعیت واقعی و قانونی ملک است.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان، مالک رسمی ملک است. خوانده، اداره ثبت اسناد و املاک محل وقوع ملک است.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
غیرمالی؛ ترافعی (در صلاحیت هیئت نظارت ثبت).
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
هیئت نظارت ثبت مستقر در اداره ثبت اسناد و املاک محل وقوع ملک.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
سند مالکیت، پروانه ساختمانی یا پایان‌کار، نقشه تفکیکی (در صورت وجود)، مدارک شناسایی مالک، استعلام ثبتی.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مهلت اعتراض به رأی هیئت نظارت، ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ به ذینفعان است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی دعاوی غیرمالی (طبق تعرفه).
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. تنظیم درخواست خطاب به رئیس اداره ثبت محل.
- ۲. بررسی در واحد ثبتی و ارجاع به هیئت نظارت.
- ۳. صدور رأی توسط هیئت نظارت.
- ۴. ابلاغ رأی.
- ۵. در صورت عدم اعتراض، اجرای رأی و اصلاح سند.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
اثبات تقدم تاریخ ساخت اعیان بر عرصه یا بالعکس و ارائه مستندات مالکیتی یا پروانه ساختمانی معتبر برای اثبات تناقض میان واقعیت میدانی و مندرجات سند ثبتی.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: صلاحیت رسیدگی (هیأت نظارت ثبت یا دادگاه حقوقی) / دیدگاه ۱: انحصار صلاحیت در هیأت نظارت ثبت بر اساس قانون ثبت / دیدگاه ۲: امکان مراجعه مستقیم به دادگاه حقوقی به دلیل ماهیت ترافعی دعوا و ضرورت جلب نظر کارشناس.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
میزان اعتبار ارجاع به کارشناس رسمی دادگستری برای تعیین حدود و مشخصات واقعی ملک، نحوه تفسیر گواهی‌های صادره از شهرداری یا جهاد کشاورزی.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقاضای اصلاح وصف عرصه و اعیان ملک پلاک ثبتی [شماره پلاک] از [وصف اشتباه] به [وصف صحیح] در سند مالکیت.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا برای این کار نیاز به وکیل است؟
خیر، اما به دلیل پیچیدگیهای اداری ثبت، مشاوره با وکیل توصیه میشود.
اگر ملک مشاع باشد چه؟
کلیه مالکین مشاعی باید در درخواست مشارکت داشته باشند یا رضایت دهند.
آیا این دعوا در دادگاه مطرح میشود؟
خیر، مرجع اصلی هیئت نظارت ثبت است.
اگر هیئت نظارت رد کند چه؟
میتوان به شورای عالی ثبت اعتراض کرد.
راهنمای کامل: راهنمای جامع اسناد مالکیت و دفتر املاک در حقوق ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای اصلاح وصف عرصه و اعیان در سند مالکیت ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.