دعوای اصلاح ثبت دفتر املاک مغایر با حکم قطعی دادگاه — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی مطرح می‌شود که مفاد دفتر املاک با حکم قطعی دادگاه که در خصوص آن ملک صادر شده، مغایرت داشته باشد. این وضعیت معمولاً زمانی رخ می‌دهد که دادگاه حکمی مبنی بر مالکیت یا تغییرات در ملک صادر کرده اما اداره ثبت در دفتر املاک آن را اعمال نکرده یا اشتباه اعمال کرده است. هدف، انطباق وضعیت ثبتی با حکم قضایی لازم‌الاجراست.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: محکوم‌له حکم دادگاه. خوانده: اداره ثبت اسناد و املاک محل وقوع ملک.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
غیرمالی؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه صادرکننده حکم قطعی (به عنوان مرجع اجرای حکم) یا دادگاه عمومی حقوقی محل وقوع ملک.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
حکم قطعی دادگاه، اجراییه، سند مالکیت، مدارک شناسایی.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
محدودیت زمانی خاصی برای اجرای حکم قطعی وجود ندارد، اما باید در مهلت معقول اقدام شود.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی دعاوی غیرمالی.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. اخذ حکم قطعی؛
- ۲. درخواست اجرای حکم از دادگاه صادرکننده؛
- ۳. مکاتبه دادگاه با اداره ثبت برای اصلاح دفتر املاک؛
- ۴. در صورت امتناع یا عدم اصلاح، طرح دعوای اصلاح دفتر املاک.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
این دعوا معمولاً در قالب «ابطال یا اصلاح سند» مطرح می‌شود و باید توجه داشت که دادگاه نمی‌تواند مستقیماً دستور تغییر دفتر املاک را بدهد، بلکه باید حکم به ابطال یا اصلاح سندِ مغایر با حکم قطعی صادر کند تا اداره ثبت مکلف به اجرای آن شود.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: صلاحیت مرجع رسیدگی (دادگاه عمومی یا هیئت نظارت ثبت) / دیدگاه ۱: چون حکم قطعی دادگاه وجود دارد، دادگاه عمومی صالح به صدور دستور اجرای حکم است / دیدگاه ۲: اصلاح دفتر املاک باید از طریق هیئت نظارت موضوع ماده ۲۵ قانون ثبت انجام شود.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
آیا حکم قطعی قبلی صراحتاً دستور اصلاح دفتر را داده است یا خیر، تفسیر قاضی از «مغایرت» (آیا مغایرت ماهوی است یا شکلی).
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقاضای اصلاح دفتر املاک پلاک ثبتی [...] مطابق با مفاد دادنامه قطعی شماره [...] صادره از شعبه [...] دادگاه [...]
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا میتوان بدون دادخواست، از طریق اجرای احکام اقدام کرد؟
بله، در بسیاری از موارد با دستور دادگاه صادرکننده حکم، اداره ثبت مکلف به اصلاح است.
اگر اداره ثبت از اجرای دستور دادگاه سرپیچی کند چه باید کرد؟
میتوان از طریق دادگاه صادرکننده حکم، پیگیری قضایی یا انتظامی کرد.
آیا این دعوا هزینه دادرسی دارد؟
بله، به عنوان دعوای غیرمالی.
آیا نیاز به ابطال سند قبلی است؟
بستگی به نوع حکم دادگاه دارد، گاهی اصلاح دفتر املاک کافی است.
راهنمای کامل: راهنمای جامع اسناد مالکیت و دفتر املاک در حقوق ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای اصلاح ثبت دفتر املاک مغایر با حکم قطعی دادگاه ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.