دعوای اعتراض به ثبت ملک موقوفه — به زبانِ ساده
این اعتراض زمانی مطرح می‌شود که ملکی در جریان ثبت عمومی یا مقدماتی به عنوان موقوفه آگهی شده و شخص یا اشخاصی مدعی مالکیت اختصاصی (طلاق یا ملک طلق) بر آن باشند. اعتراض‌کننده مدعی است که ملک موقوفه نبوده و ملک طلق اوست یا حقوق مالکانه‌اش تضییع شده است. این دعوا برای دفاع از حقوق مالکانه اشخاص در برابر ادعای وقفیت ملک در فرآیند ثبتی شکل می‌گیرد.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: شخص مدعی مالکیت (اعتراض‌کننده) / خوانده: متولی وقف یا اداره اوقاف و امور خیریه و متصدیان ثبت.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی (اگر دعوای مالکیت باشد)؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
هیأت نظارت و دادگاه عمومی حقوقی محل وقوع ملک (پس از ارجاع از اداره ثبت).
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
سند مالکیت قدیمی یا مدارک مثبته مالکیت، آگهیهای ثبتی، اعتراض‌نامه ثبتی، کارت ملی و شناسنامه.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
ظرف ۹۰ روز از تاریخ انتشار آخرین آگهی پستی یا تبصره‌های مربوط به اعتراض به ثبت.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
بر اساس ارزش مندرج در معاملات املاک یا ارزش معاملاتی املاک (منطقه‌بندی) برای دعاوی مالی غیرمنقول محاسبه می‌شود.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
تنظیم اعتراض‌نامه در اداره ثبت و اخذ رسید -> تقدیم دادخواست به دادگاه حقوقی صالح پس از تعیین تکلیف در ثبت -> جریان دادرسی -> صدور حکم قطعی -> اصلاح یا صدور سند مالکیت بر اساس حکم دادگاه.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
در این دعاوی، اصل بر صحتِ وقفیت است و بار اثباتِ خلافِ آن (یعنی اثباتِ مالکیتِ شخصی یا عدمِ وقفیت) بر عهدهٔ معترض است. توجه به «موقوفه‌بودن» ملک، صلاحیتِ رسیدگی را از دادگاه عمومی به دادگاه‌های ویژه (در صورت وجود) یا شعب خاص تغییر نمی‌دهد، اما در نحوهٔ اجرای حکم و دخالتِ اداره اوقاف بسیار مؤثر است.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: صلاحیتِ رسیدگی در هیئت نظارت ثبت یا دادگاه / دیدگاه ۱: ابتدا باید در هیئت نظارت ثبت مطرح شود / دیدگاه ۲: مستقیماً در دادگاه قابل طرح است.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
احرازِ ارادهٔ واقف، تفسیرِ وقف‌نامه، اعتبارِ اسنادِ عادیِ قدیمی در برابرِ سندِ رسمیِ وقف.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
اعتراض به تقاضای ثبت ملک به عنوان موقوفه پلاک ثبتی شماره [...] اصلی بخش [...] و ابطال آگهی ثبتی مربوطه و اثبات مالکیت طلق خواهان.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
مهلت اعتراض به ثبت ملک به عنوان موقوفه چقدر است؟
عموماً ظرف ۹۰ روز از تاریخ انتشار آگهیهای ثبتی یا بر اساس مقررات ابلاغی اداره ثبت.
آیا اداره اوقاف خوانده اصلی است؟
بله، اداره اوقاف و امور خیریه و متولی وقف باید به عنوان خوانده طرف دعوا قرار گیرند.
آیا این دعوا مالی است؟
بله، چون با مالکیت عین ملک و ارزش مالی آن سر و کار دارد، دعوای مالی محسوب می‌شود.
مرجع اولیه ثبت اعتراض کجاست؟
اداره ثبت اسناد و املاک محل وقوع ملک.
راهنمای کامل: راهنمای جامع ثبت املاک و عملیات مقدماتی ثبت در ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای اعتراض به ثبت ملک موقوفه ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.