دعوای اعتراض به تصمیمات اداری مربوط به مجوز نشر کتاب — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی مطرح می‌شود که وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی از صدور مجوز نشر برای یک کتابِ مشخص خودداری کرده یا انتشار آن را منوط به اصلاحات غیرقانونی نماید. ناشر یا پدیدآورنده اثر با ثبت دادخواست در دیوان عدالت اداری، ابطلال تصمیم امتناع از صدور مجوز یا الزام مرجع مربوطه به بررسی مجدد و صدور مجوز را مطالبه میکند. این اقدام برای صیانت از آزادی بیان در چارچوب قانون و حقوق صنفی ناشران انجام می‌شود.
چه کسی از چه کسی شکایت میکند؟
خواهان و خوانده
خواهان: ناشر یا نویسنده/مترجم کتاب - خوانده: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی (دفتر توسعه کتاب و کتابخوانی)
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
غیرمالی، ترافعی
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دیوان عدالت اداری
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
نسخه خطی یا چاپ‌شده کتابِ ارسالی، رسید ثبت اثر در سامانه وزارت ارشاد، تصویر پاسخ کتبی وزارتخانه مبنی بر رد یا توقف صدور مجوز، مدارک هویتی
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مهلت اعتراض سه ماه از تاریخ ابلاغ تصمیم منفی یا مشخص شدن خودداری مرجع از پاسخگویی در مهلت قانونی است. تجدیدنظرخواهی ظرف بیست روز از ابلاغ رأی انجام می‌شود.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
معادل تعرفه دعاوی غیرمالی در دیوان عدالت اداری.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ثبت اثر در سامانه وزارت ارشاد و دریافت پاسخ منفی یا عدم پاسخگویی
- ۲. تنظیم دادخواست علیه وزارت ارشاد در دیوان عدالت اداری
- ۳. ثبت از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی
- ۴. رسیدگی در شعبه دیوان و اخذ دفاعیه از وزارتخانه
- ۵. صدور رأی بدوی و امکان تجدیدنظرخواهی
- ۶. اجرای حکم قطعی مبنی بر الزام به بررسی یا صدور مجوز.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
تفکیک میان نظارت پیشینی (ممکلت) و نظارت پسینی بر نشر کتاب و بررسی انطباق تصمیمات هیأت نظارت بر نشر با ضوابط نشر کتاب مصوب شورای عالی انقلاب فرهنگی.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: امکان اعتراض به عدم پاسخگویی در مهلت مقرر (سکوت دستگاه اجرایی) / دیدگاه ۱: سکوت در حکم تصمیم منفی و قابل اعتراض است / دیدگاه ۲: سکوت قابل اعتراض در دیوان نبوده و باید الزام به پاسخگویی درخواست شود.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
تشخیص مصادیق ترویج انحرافات فکری یا مخل به مبانی نظام، نحوه ارزیابی گزارش کارشناسی کارشناسان وزارت ارشاد.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقاضای ابطال تصمیم وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مبنی بر خودداری از صدور مجوز نشر کتاب با عنوان [نام کتاب] و الزام خوانده به صدور مجوز نشر.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا نویسنده کتاب هم می‌تواند دادخواست بدهد یا فقط ناشر؟
هم ناشر و هم پدیدآورنده (نویسنده/مترجم) به دلیل داشتن نفع مادی و معنوی می‌توانند طرح دعوا کنند.
اگر وزارت ارشاد اصلا پاسخ ندهد چه باید کرد؟
عدم پاسخگویی در مهلت مقرر قانونی نیز در حکم تصمیم منفی بوده و قابل شکایت در دیوان است.
آیا دیوان خود کتاب را ممیزی میکند؟
خیر، دیوان معمولاً موضوع را به کارشناسان تخصصی ارجاع میدهد.
راهنمای کامل: راهنمای حقوقی تاسیس و دریافت مجوز کانون‌های آگهی و تبلیغاتی در ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای اعتراض به تصمیمات اداری مربوط به مجوز نشر کتاب ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.