دعوای شکایت از ترک فعل دستگاههای دولتی در حفظ بهداشت عمومی — به زبانِ ساده
این شکایت زمانی مطرح می‌شود که وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، شهرداری‌ها یا سایر نهادهای مسئول، از انجام تکالیف قانونی خود در راستای حفظ بهداشت عمومی، جمع‌آوری اصولی پسماندها، رفع خطرات بهداشتی محیطی یا نظارت بر سلامت مواد غذایی خودداری کرده و این ترک فعل سلامت شهروندان را به مخاطره انداخته باشد. شهروندان می‌توانند برای الزام این مراجع به اجرای وظایف قانونی به دیوان عدالت اداری شکایت کنند.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: شهروندان، ساکنان منطقه متضرر یا سمن‌های بهداشتی و زیست‌محیطی / خوانده: وزارت بهداشت، شهرداری، سازمان حفاظت محیط زیست یا سایر دستگاههای مسئول
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
غیرمالی؛ ترافعی
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دیوان عدالت اداری (شعبه بدوی)
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
تصویر کارت ملی، مستندات و گزارش‌های تصویری یا آزمایشگاهی از وضعیت نامناسب بهداشتی، استشهاد محلی، سوابق مکاتبات با نهادهای مسئول و پاسخ‌های دریافتی
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مهلت اعتراض و شکایت در دیوان عدالت اداری برای اشخاص مقیم ایران سه ماه از تاریخ اطلاع از اقدام یا ترک فعل دستگاه است (در ترک فعل‌های مستمر، زمان آغاز مهلت تابع شرایط خاص است).
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی دعاوی غیرمالی در دیوان عدالت اداری بر اساس تعرفه مصوب سالانه محاسبه می‌شود.
محاسبه بر پایهٔ همین متن است؛ مبلغِ قطعی را دفترِ خدماتِ قضایی اعلام می‌کند.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ثبت‌نام در سامانه ثنا و مراجعه به دفاتر خدمات الکترونیک قضایی
- ۲. تنظیم و ثبت دادخواست علیه دستگاه دولتی مسئول
- ۳. ارجاع پرونده به شعبه دیوان عدالت اداری
- ۴. تبادل لوایح و اخذ دفاعیه دستگاه خوانده
- ۵. بررسی توسط قاضی و صدور رأی مقتضی
- ۶. ابلاغ رأی و ارجاع به اجرای احکام دیوان در صورت لزوم
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
استناد به قانون مدیریت پسماندها، قانون تشکیلات و وظایف وزارت بهداشت و احراز تهدید علیه بهداشت عمومی؛ لزوم ارائه مستندات پزشکی یا گزارش‌های بازرسی بهداشتی.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
تفکیک صلاحیت بین سازمان تعزیرات حکومتی، دادگاه کیفری و دیوان عدالت اداری در رسیدگی به ترک فعل مراکز بهداشتی یا شهرداری‌ها / دیدگاه ۱: ترک فعل منجر به بیماری جرم است و دادگاه کیفری صلاحیت دارد / دیدگاه ۲: موضوع صرفاً جنبه تخلف اداری و نظارتی دارد.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
تفسیر مفهوم «تهدید علیه بهداشت عمومی»، میزان سخت‌گیری در پذیرش خسارت‌های معنوی ناشی از به خطر افتادن سلامت.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
الزام خوانده [نام دستگاه، مثلاً شهرداری یا دانشگاه علوم پزشکی] به رفع خطر بهداشتی و انجام وظایف قانونی در خصوص [ذکر موضوع، مثلاً جمع‌آوری غیربهداشتی زباله‌ها در منطقه ...]
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا برای طرح این شکایت باید حتماً بیماری خاصی اتفاق افتاده باشد؟
خیر، وجود مخاطره بالقوه برای بهداشت عمومی نیز برای طرح شکایت و الزام دستگاه به انجام وظیفه کافی است.
آیا می‌توان هزینه درمان را از دیوان عدالت اداری مطالبه کرد؟
خیر، خسارات مالی و درمانی نیازمند دادخواست مطالبه خسارت در دادگاه حقوقی است.
آیا شورای حل اختلاف صلاحیت رسیدگی دارد؟
خیر، شکایات از دستگاههای دولتی در صلاحیت دیوان عدالت اداری است.
اگر دستگاه خوانده بهانه کمبود بودجه بیاورد، حکم دیوان صادر می‌شود؟
کمبود بودجه رافع مسئولیت قانونی دستگاه در اجرای تکالیف قانونی بهداشت عمومی نیست و دیوان حکم به انجام وظیفه خواهد داد.
راهنمای کامل: راهنمای جامع حقوق محیط‌زیست در ایران: مسئولیت‌ها و راهکارهای قانونی ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای شکایت از ترک فعل دستگاههای دولتی در حفظ بهداشت عمومی ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.