دعوای شکایت از تصمیم غیرقانونی مأمور دولت در امور وظیفه‌ای — به زبانِ ساده
این شکایت زمانی طرح می‌شود که یک مأمور دولتی در انجام وظایف قانونی خود، تصمیمی اتخاذ کند که مغایر با قوانین و مقررات موضوعه باشد و حقوق شهروندی یا قانونی فرد را تضییع نماید. هدف از این شکایت، نقض آن تصمیم اداری و احقاق حقوق تضییع‌شده از طریق دیوان عدالت اداری است. این تصمیمات شامل بخشنامه‌ها، دستورات یا تصمیمات موردی مأموران دولتی است.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: شخص متضرر از تصمیم مأمور؛ خوانده: مأمور دولت یا اداره متبوع وی.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
غیرمالی؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دیوان عدالت اداری (شعبه بدوی).
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
تصویر مصدق تصمیم مأمور دولت، مدارک شناسایی، استناد به قوانین نقض‌شده، مستندات رابطه حقوقی با اداره.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مهلت تقدیم دادخواست ۳ ماه از تاریخ ابلاغ یا اطلاع تصمیم مأمور برای اشخاص مقیم ایران؛ مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز پس از ابلاغ رأی بدوی.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
معادل هزینه دادرسی دعاوی غیرمالی در دیوان عدالت اداری.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ثبت‌نام ثنا
- ۲. تنظیم دادخواست علیه تصمیم مأمور
- ۳. ثبت از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی یا سامانه دیوان
- ۴. بررسی در شعبه بدوی
- ۵. اخذ دفاعیه از مأمور یا دستگاه متبوع
- ۶. صدور رأی
- ۷. تجدیدنظرخواهی (در صورت اعتراض)
- ۸. اجرای رأی.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
تفکیک خطای شخصی مأمور از خطای اداری؛ خطای شخصی در دادگاه عمومی و خطای اداری در دیوان عدالت اداری مطرح می‌شود.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: مسئولیت تضامنی دولت و مأمور در جبران خسارت / دیدگاه ۱: دولت و مأمور متضامناً مسئولند / دیدگاه ۲: اصل بر مسئولیت دولت است مگر مأمور مرتکب تقصیر عمدی شده باشد.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
احراز سوء نیت یا خروج مأمور از حدود اختیارات قانونی، تفسیر مفهوم «امور وظیفه‌ای».
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
ابطال تصمیم غیرقانونی مورخ [تاریخ] صادره از سوی [نام و سمت مأمور دولت].
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا می‌توانم مستقیماً از خود مأمور در دادگاه کیفری شکایت کنم؟
اگر مأمور مرتکب جرم عمومی شده باشد، بله؛ اما اگر اعتراض به تصمیم اداری اوست، مرجع صالح دیوان عدالت اداری است.
آیا تصمیمات شفاهی مأموران هم قابل شکایت است؟
اثبات تصمیم شفاهی دشوار است، بهتر است ابتدا درخواست کتبی داده شود یا مستنداتی ارائه گردد.
آیا هزینه دادرسی زیاد است؟
خیر، دعاوی دیوان عدالت اداری تعرفه مشخص و مناسبی دارند.
آیا وکیل برای این کار الزامی است؟
خیر، شخصاً یا با وکیل دادگستری میتوان اقدام کرد.
راهنمای کامل: راهنمای جامع دعاوی عمومی اداری و نحوه مطالبه خسارت از ادارات دولتی ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای شکایت از تصمیم غیرقانونی مأمور دولت در امور وظیفه‌ای ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.