دعوای اعتراض به تصمیمات مربوط به بخشودگی جرایم مالیاتی — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی مطرح میشود که مودی مالیاتی نسبت به تصمیمات سازمان امور مالیاتی در خصوص عدم پذیرش یا نحوه اعمال بخشودگی جرایم مالیاتی معترض باشد. در واقع، مودی معتقد است سازمان امور مالیاتی بر اساس اختیارات قانونی خود (ماده ۱۹۱ قانون مالیات‌های مستقیم) باید جرایم را می‌بخشیده یا میزان بخشودگی کمتر از حد قانونی بوده است. این دعوا در دیوان عدالت اداری برای نقض تصمیمات اداری اتخاذ شده در این حوزه اقامه میشود.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: مودی مالیاتی (حقیقی یا حقوقی) / خوانده: سازمان امور مالیاتی کشور (اداره کل امور مالیاتی مربوطه).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
غیرمالی؛ ترافعی (شکایت از تصمیمات اداری).
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دیوان عدالت اداری (صلاحیت رسیدگی به شکایات از تصمیمات و اقدامات واحدهای دولتی).
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
تصویر کارت ملی/شناسنامه؛ تصویر برگ تشخیص و قطعی مالیات؛ تصویر درخواست بخشودگی جرایم؛ تصویر نامه پاسخ سازمان امور مالیاتی (تصمیم مورد اعتراض)؛ وکالت‌نامه (در صورت داشتن وکیل).
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مهلت شکایت برای اشخاص مقیم ایران ۳ ماه و برای اشخاص مقیم خارج از کشور ۶ ماه از تاریخ ابلاغ تصمیم یا اقدام قطعی است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی در دیوان عدالت اداری طبق تعرفه مصوب (مبلغ ثابت برای دعاوی غیرمالی) است.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ثبت‌نام در سامانه ساجد؛
- ۲. تنظیم دادخواست و بارگذاری مدارک؛
- ۳. ثبت دادخواست در سامانه؛
- ۴. ارجاع به شعبه بدوی دیوان؛
- ۵. تبادل لوایح؛
- ۶. صدور رأی؛
- ۷. امکان تجدیدنظرخواهی در شعب تجدیدنظر دیوان.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
حاکمیت اصل اختیاری و اختیارات ممیزکل/رئیس سازمان در بخشودگی جرایم قابل بخشش و محدودیت دیوان در ورود به مصادیق عدم بخشودگی.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: قابلیت ابطال یا نقض عدم موافقت سازمان با بخشودگی در دیوان عدالت اداری / دیدگاه ۱: بخشودگی کاملاً اختیاری و حاکمیتی است و دادگاه نمی‌تواند سازمان را ملزم به بخشودگی کند / دیدگاه ۲: اختیار سازمان محدود به رعایت اصل عدم تبعیض و موازین عادلانه است و دیوان می‌تواند تصمیمات مجافی عدالت را نقض کند.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
احراز احراز عدم رعایت مبانی ابلاغیه‌ها و بخشنامه‌های تسهیل‌کننده بخشودگی، ارزیابی سابقه خوش‌حسابی مودی در احراز استحقاق بخشودگی
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقاضای نقض تصمیم شماره [شماره نامه] مورخ [تاریخ] اداره کل امور مالیاتی مبنی بر عدم موافقت با بخشودگی جرایم مالیاتی و الزام به رسیدگی مجدد.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا دیوان می‌تواند مستقیماً جرایم را ببخشد؟
خیر، دیوان فقط تصمیم سازمان را نقض کرده و سازمان را ملزم به رسیدگی مجدد می‌کند.
آیا برای شکایت در دیوان نیاز به وکیل است؟
خیر، الزامی نیست اما به دلیل پیچیدگیهای حقوقی توصیه میشود.
آیا میتوان قبل از شکایت در دیوان به هیئتهای حل اختلاف مالیاتی مراجعه کرد؟
خیر، هیئتهای حل اختلاف به اصل مالیات رسیدگی میکنند، نه به تصمیمات مربوط به بخشودگی جرایم.
آیا تصمیمات مربوط به بخشودگی جرایم قابل تجدیدنظرخواهی در دیوان است؟
بله، آرای شعب بدوی دیوان قابل تجدیدنظرخواهی در شعب تجدیدنظر دیوان هستند.
راهنمای کامل: راهنمای جامع مالیات در ایران: هر آنچه باید درباره تکالیف مالیاتی بدانید ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای اعتراض به تصمیمات مربوط به بخشودگی جرایم مالیاتی ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.