دعوای اعتراض به تعیین ارزش گمرکی کالا — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی رخ میدهد که گمرک ارزش کالای وارداتی را بیش از ارزش واقعی مندرج در اسناد خرید (این‌ویس) تعیین کرده و بر اساس آن حقوق ورودی بیشتری مطالبه میکند. واردکننده با ارائه اسناد مثبته (مانند حواله ارزی و اسناد بانکی) مدعی است ارزش واقعی همان است که اظهار کرده است. این اختلاف نیز ابتدا در کمیسیون‌های گمرکی و سپس در دیوان عدالت اداری قابل پیگیری است.
چه کسی از چه کسی شکایت میکند؟
خواهان و خوانده
خواهان: واردکننده کالا / خوانده: گمرک جمهوری اسلامی ایران.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
غیرمالی (از حیث صلاحیت دیوان)؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
کمیسیون رسیدگی به اختلافات گمرکی و کمیسیون تجدیدنظر گمرکی؛ دیوان عدالت اداری.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
اسناد خرید (این‌ویس)، گواهی مبدأ، اسناد بانکی و حواله ارزی، پروانه گمرکی، صورت‌جلسه کمیسیون‌های گمرکی، سوابق ارزشگذاری کالاهای مشابه.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مهلت اعتراض به تصمیمات گمرک در مراجع داخلی ۳۰ روز از ابلاغ است. مهلت طرح شکایت در دیوان عدالت اداری ۳ ماه از تاریخ ابلاغ رأی قطعی مراجع اداری است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی در دیوان عدالت اداری طبق تعرفه مصوب (غیرمالی).
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. اعتراض به ارزش تعیینشده در گمرک اجرایی
- ۲. رسیدگی در کمیسیون رسیدگی به اختلافات گمرکی
- ۳. رسیدگی در کمیسیون تجدیدنظر گمرکی
- ۴. تقدیم دادخواست به دیوان عدالت اداری
- ۵. صدور رأی توسط شعبه دیوان.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
ارزشگذاری کالا طبق مواد ۱۰ تا ۱۵ قانون امور گمرکی انجام می‌شود. روش اصلی، ارزش معامله (قیمت خرید) است و در صورت عدم پذیرش، روشهای جایگزین (ارزش کالای مشابه یا همسان) اعمال می‌شود.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: پذیرش یا رد ارزش اظهاری مودی / دیدگاه ۱: گمرک حق دارد ارزش اظهاری را صرفاً بر اساس سوابق موجود در سامانه TSC رد کند / دیدگاه ۲: گمرک باید دلایل مستند برای رد ارزش اظهاری ارائه دهد و صرفِ اختلاف قیمت با سامانه TSC برای رد ارزش کافی نیست.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
آیا اسناد تجاری (فاکتور، پروفرما، حواله بانکی) ارائه شده توسط مودی واقعی و قابل استناد است؟، آیا قاضی به نظریه کارشناس رسمی در خصوص ارزشگذاری کالای مشابه اعتماد میکند؟
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
نقض رأی شماره ... مورخ ... کمیسیون تجدیدنظر گمرکی و الزام گمرک به پذیرش ارزش اظهار شده در اظهارنامه شماره ...
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا گمرک میتواند ارزش کالا را بر اساس سلیقه افزایش دهد؟
خیر، گمرک باید بر اساس روشهای قانونی ارزشگذاری (مانند ارزش معامله کالای مشابه) عمل کند.
آیا اسناد بانکی برای اثبات ارزش کافی است؟
بله، اسناد بانکی و حواله ارزی معتبرترین دلیل برای اثبات ارزش واقعی کالا هستند.
اگر کالا ترخیص شده باشد، آیا باز هم میتوان به ارزش اعتراض کرد؟
بله، حتی پس از ترخیص کالا نیز میتوان در مهلت قانونی به ارزش تعیینشده اعتراض کرد.
آیا دیوان عدالت اداری میتواند ارزش کالا را تعیین کند؟
دیوان رأی کمیسیون را نقض میکند و پرونده را برای رسیدگی مجدد به کمیسیون همعرض ارجاع میدهد یا در موارد خاص رأی مقتضی صادر میکند.
راهنمای کامل: راهنمای جامع ترخیص کالا از گمرک و تجارت خارجی در ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای اعتراض به تعیین ارزش گمرکی کالا ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.