دعوای الزام به اعطای مرخصی استحقاقی — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی ایجاد می‌شود که کارفرما از اعطای مرخصی استحقاقی سالانه به کارگر امتناع کرده یا با درخواست مرخصی او بدون دلیل موجه مخالفت نماید. طبق قانون کار، هر کارگر تمام‌وقت حق دارد سالانه ۲۶ روز مرخصی استحقاقی با احتساب چهار روز جمعه (در مجموع یک ماه) داشته باشد که ذخیره کردن بخشی از آن نیز شرایط خاص خود را دارد. کارگر برای احقاق این حق و الزام کارفرما به موافقت با مرخصی یا پرداخت بازخریدی آن (در پایان رابطه کار) اقدام به طرح دعوا می‌کند.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: کارگر؛ خوانده: کارفرما.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی (در صورت مطالبه وجه مرخصی‌های ذخیره شده) یا غیرمالی (الزام به اعطای مرخصی در جریان کار)؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
هیأت تشخیص و هیأت حل اختلاف اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
قرارداد کار، دفتر ثبت مرخصی‌ها (در صورت وجود)، فیش‌های حقوقی، کارت حضور و غیاب، درخواست‌های کتبی مرخصی که کارفرما با آن‌ها مخالفت کرده است.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
محدودیت زمانی در دوران اشتراک کار وجود ندارد، اما مطالبه بازخریدی مرخصی پس از قطع رابطه کاری نیز امکان‌پذیر است. مهلت اعتراض به رای ۱۵ روز است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
مطابق تعرفه دعاوی کار (غیرمالی یا مالیِ مراجع کار).
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ثبت‌نام در سامانه جامع روابط کار؛
- ۲. ثبت دادخواست مطالبه مرخصی یا الزام به اعطای مرخصی؛
- ۳. بررسی مدارک حضور و غیاب در هیأت تشخیص؛
- ۴. صدور رای؛
- ۵. اجرا.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
طبق ماده ۶۶ قانون کار، کارگر نمی‌تواند بیش از ۹ روز از مرخصیِ استحقاقیِ سالانه خود را ذخیره کند؛ مطالبه‌یِ بازخریدِ مرخصیِ ذخیره‌شده بیش از این مقدار، معمولاً در مراجع حل اختلاف رد می‌شود.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: بازخریدِ مرخصی در حینِ رابطه کاری / دیدگاه ۱: بازخریدِ مرخصی فقط در زمانِ پایانِ قرارداد و تسویه حساب امکان‌پذیر است / دیدگاه ۲: کارگر می‌تواند در حینِ قرارداد نیز تقاضای بازخریدِ مرخصی‌های استفاده‌نشده را داشته باشد.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
آیا کارفرما مکلف است در صورتِ عدم استفاده کارگر از مرخصی، او را به اجبار به مرخصی بفرستد؟، آیا اثباتِ «مخالفتِ کارفرما با مرخصی» برای مطالبه‌یِ بازخریدِ مرخصیِ سنواتِ گذشته ضروری است؟
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
الزام خوانده به اعطای مرخصی استحقاقی معوقه و یا در صورت پایان کار، مطالبه‌ی بازخریدی ایام مرخصی استفاده نشده به تعداد [...] روز.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا مرخصی استحقاقی قابل خرید در طول سال است؟
خیر، جز در زمان خاتمه قرارداد کار، مرخصی قابل بازخرید نیست و باید استفاده شود.
چند روز از مرخصی را می‌توان به سال بعد منتقل کرد؟
حداکثر ۹ روز.
آیا روزهای جمعه جزو مرخصی استحقاقی محسوب می‌شوند؟
قانون کار ۲۶ روز کاری مرخصی به همراه ۴ روز جمعه (مجموعاً ۳۰ روز) تعیین کرده است.
اگر کارفرما در زمان پایان کار پول مرخصی را ندهد چه کنیم؟
از طریق اداره کار دادخواست مطالبه مطالبات و بازخریدی مرخصی ثبت می‌شود.
راهنمای کامل: راهنمای جامع مرخصی‌های قانونی در قانون کار ایران: انواع، شرایط و محاسبات ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای الزام به اعطای مرخصی استحقاقی ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.