دعوای اختلاف درباره مرخصی بدون حقوق — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی ایجاد می‌شود که کارگر درخواست مرخصی بدون حقوق نموده و کارفرما با وجود داشتن شرایط قانونی یا توافق اولیه، از پذیرش آن خودداری کرده یا برعکس، کارفرما مدعی اعطای مرخصی بدون حقوقی است که کارگر آن را نخواسته یا تایید نکرده است. مرخصی بدون حقوق طبق قانون کار نیازمند موافقت کتبی کارفرما است و هیچ‌کس حق ندارد به زور کارگر را به مرخصی بدون حقوق بفرستد. کارگر برای اثبات اشتغال به کار در آن دوران یا الزام کارفرما به موافقت در شرایط خاص (مانند حج تمتع یا آموزش) می‌تواند به اداره کار مراجعه کند. این اختلاف عموماً بر سر تعلیق قرارداد کار و سوابق بیمه رخ می‌دهد.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: کارگر (یا در مواردی کارفرما) / خوانده: کارفرما (یا کارگر)
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
غیرمالی (دارای آثار برقراری رابطه کار و سوابق بیمه)؛ ترافعی
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
هیأت تشخیص و هیأت حل اختلاف اداره کار محل کار
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
درخواست کتبی مرخصی، موافقت‌نامه یا مخالفت‌نامه کتبی کارفرما، قرارداد کار، سوابق بیمه تامین اجتماعی، مکاتبات اداری
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
طرح دعوا در دوران اشتغال یا پس از پایان قرارداد؛ مهلت اعتراض به رای هیأت تشخیص ۱۵ روز از تاریخ ابلاغ است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
رایگان یا مطابق تعرفه‌های اداری وزارت کار (بدون هزینه دادرسی دادگستری).
محاسبه بر پایهٔ همین متن است؛ مبلغِ قطعی را دفترِ خدماتِ قضایی اعلام می‌کند.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ثبت‌نام در سامانه جامع روابط کار /
- ۲. ثبت دادخواست اختلاف درباره مرخصی بدون حقوق /
- ۳. حضور در جلسه هیأت تشخیص و ارائه مستندات /
- ۴. صدور رای توسط هیأت /
- ۵. تجدیدنظرخواهی در هیأت حل اختلاف در صورت اعتراض.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
مرخصی بدون حقوق طبق ماده ۷۲ قانون کار، منوط به توافق کتبی طرفین است و حداکثر مدت آن دو سال است؛ در این مدت قرارداد کار به حالت تعلیق در می‌آید و سابقه کار محسوب نمی‌شود.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: وضعیت قرارداد پس از پایان مرخصی بدون حقوق / دیدگاه ۱: کارفرما مکلف به بازگرداندن کارگر به کار سابق است / دیدگاه ۲: اگر کارفرما نیاز به آن پست نداشته باشد، می‌تواند قرارداد را فسخ یا خاتمه دهد.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
آیا توافق کتبی برای مرخصی بدون حقوق وجود داشته است؟، آیا پس از پایان مدت، کارگر برای بازگشت به کار اعلام آمادگی کرده است؟
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
الزام کارفرما به پرداخت حق بیمه و حقوق معوقه ایام اختلاف و احراز عدم اعتبار مرخصی بدون حقوق تحمیلی
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا کارفرما می‌تواند کارگر را به زور به مرخصی بدون حقوق بفرستد؟
خیر، مرخصی بدون حقوق نیاز به درخواست کتبی کارگر و موافقت کارفرما دارد.\nپرسش: آیا در مدت مرخصی بدون حقوق حق بیمه پرداخت می‌شود؟ / پاسخ: خیر، در مدت مرخصی بدون حقوق کارفرما تکلیفی به پرداخت حقوق و بیمه ندارد مگر به نحو دیگری توافق شده باشد.\nپرسش: حداکثر مدت مرخصی بدون حقوق چقدر است؟ / پاسخ: طبق قانون کار معمولاً دو سال است و برای تحصیل ممکن است تا دو سال دیگر قابل تمدید باشد (با توافق طرفین).\nپرسش: مرجع حل اختلاف این دعاوی کجاست؟ / پاسخ: اداره کار و امور اجتماعی.
راهنمای کامل: راهنمای جامع مرخصی‌های قانونی در قانون کار ایران: انواع، شرایط و محاسبات ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای اختلاف درباره مرخصی بدون حقوق ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.