دعوای الزام به اعطای مرخصی فوت بستگان مشمول قانون — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی مطرح می‌شود که کارفرما از اعطای مرخصی با حقوقِ سه‌روزه به دلیل فوت بستگان درجه یک (همسر، پدر، مادر و فرزند) به کارگر امتناع می‌ورزد. این مرخصی نیز از جمله امتیازات حمایتی قانون کار برای کارگران است. کارگر در صورت بروز چنین واقعه‌ای مستحق استفاده فوری از این سه روز مرخصی می‌باشد. هدف، الزام کارفرما به رعایت حقوق قانونی کارگر در شرایط بحرانی عاطفی است.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: کارگر - خوانده: کارفرما
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
غیرمالی، ترافعی
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
هیأت تشخیص و هیأت حل اختلاف اداره کار محل کارگاه
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
قرارداد کار، گواهی فوت یا جواز دفن، شناسنامه متوفی و کارگر (جهت اثبات رابطه خویشاوندی)، مدارک اشتغال
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
با توجه به اتفاقی بودن موضوع، باید بلافاصله پس از فوت بستگان درخواست شود. مهلت اعتراض به رای هیأت تشخیص ۱۵ روز از تاریخ ابلاغ است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
مطابق تعرفه‌های رسیدگی در مراجع وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی (هزینه دادرسی اداری ناچیز).
محاسبه بر پایهٔ همین متن است؛ مبلغِ قطعی را دفترِ خدماتِ قضایی اعلام می‌کند.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ثبت نام در سامانه جامع روابط کار
- ۲. ثبت دادخواست بدوی
- ۳. حضور در جلسه هیأت تشخیص
- ۴. صدور رای
- ۵. تجدیدنظرخواهی در هیأت حل اختلاف در صورت اعتراض
- ۶. اجرای حکم
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
این دعوا معمولاً در صلاحیت دیوان عدالت اداری (برای کارکنان دولت) یا هیأت‌های حل اختلاف اداره کار (برای کارگران مشمول قانون کار) است و اثبات رابطه کاری و شرایط اضطراری فوت بستگان درجه یک (پدر، مادر، همسر، فرزند) طبق مواد مربوطه قانون کار یا مقررات استخدامی اهمیت دارد.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: شمول مرخصی فوت بستگان برای بستگان درجه دوم (مانند خواهر و برادر) / دیدگاه ۱: محدود بودن صرفاً به بستگان درجه یک به دلیل تصریح قانون / دیدگاه ۲: تسری با توجه به عرف و آیین‌نامه‌های داخلی انضباطی کارگاه.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
تفسیر از مفهوم «بستگان درجه یک»، نحوه اثبات فوریت و تاریخ فوت، وجود یا عدم وجود مقررات داخلی کارگاه یا دستگاه اجرایی مساعدتر به حال کارمند یا کارگر.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
الزام خوانده به اعطای سه روز مرخصی فوت بستگان (پدر/مادر/همسر/فرزند) با حقوق و مزایای قانونی
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا فوت برادر یا خواهر مشمول این ماده می‌شود؟
خیر، قانون صراحتاً به همسر، پدر، مادر و فرزند اشاره کرده است.
آیا ارائه گواهی فوت الزامی است؟
بله، کارگر باید مدارک مثبته فوت و نسبت خویشاوندی را ارائه دهد.
آیا این مرخصی قابل ذخیره شدن است؟
خیر.
راهنمای کامل: راهنمای جامع مرخصی‌های قانونی در قانون کار ایران: انواع، شرایط و محاسبات ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای الزام به اعطای مرخصی فوت بستگان مشمول قانون ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.