دعوای الزام به بازگشت به کار — به زبانِ ساده
دعوای الزام به بازگشت به کار زمانی مطرح می‌شود که کارفرما به‌صورت غیرقانونی و برخلاف مقررات قانون کار اقدام به اخراج کارگر نموده یا قرارداد کار را به‌طور یک‌طرفه فسخ کرده باشد. هدف از این دعوا، ابطلال حکم اخراج و احیای رابطه کاری و بازگشت کارگر به شغل سابق خود است. این دادخواست معمولاً پس از تأیید غیرموجه بودن اخراج توسط هیأتهای تشخیص و حل اختلاف اداره کار مطرح می‌شود.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: کارگر اخراج‌شده / خوانده: کارفرما (حقیقی یا حقوقی)
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
غیرمالی (در برخی نظرات مالی محسوب می‌شود اما رویه غالب غیرمالی است)؛ ترافعی
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
ابتدا هیأت تشخیص اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی محل کارگاه و در صورت اعتراض، هیأت حل اختلاف کار
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
قرارداد کار (کتبی یا شفاهی)، حکم اخراج (در صورت وجود)، کارت کارگری، فیش حقوقی، لیست بیمه تأمین اجتماعی، شهادت شهود، رأی هیأت تشخیص (در مرحله دادگاه یا اجرای احکام)
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مهلت اعتراض به اخراج در هیأت تشخیص بسته به نوع قرارداد متفاوت است ولی طبق رویه باید در اسرع وقت اقدام شود؛ مهلت اعتراض به رأی هیأت تشخیص در هیأت حل اختلاف ۱۵ روز از تاریخ ابلاغ است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
دادرسی در مراجع کارگری (هیأتهای تشخیص و حل اختلاف) طبق قانون معاف از هزینه‌های گزاف دادگستری است و هزینه دادرسی اندکی دارد.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ثبت نام در سامانه جامع روابط کار و ایجاد دادخواست /
- ۲. طرح دعوا در هیأت تشخیص و برگزاری جلسه رسیدگی /
- ۳. صدور رأی توسط هیأت تشخیص /
- ۴. اعتراض احتمالی به هیأت حل اختلاف /
- ۵. صدور رأی قطعی مبنی بر بازگشت به کار /
- ۶. صدور اجراییه و معرفی کارگر به کارگاه توسط اداره کار.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
در صورت صدور رأی به بازگشت به کار، اگر کارفرما از اجرای آن استنکاف کند، کارگر مستحقِ دریافتِ حقوق ایام بلاتکلیفی است؛ این دعوا معمولاً با مطالبه حق‌السعی ایام بلاتکلیفی همراه می‌شود.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: امکانِ اجبارِ کارفرما به پذیرشِ کارگر / دیدگاه ۱: دادگاه میتواند کارفرما را به پذیرشِ مجدد ملزم کند / دیدگاه ۲: با توجه به ماهیتِ قائم‌به‌شخص بودنِ قرارداد کار، امکانِ اجبارِ فیزیکی نیست و فقط باید خسارت پرداخت شود.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
آیا رابطهٔ کاری به دلیلِ اختلافاتِ شدیدِ شخصی به بن‌بست رسیده است؟، آیا کارفرما واقعاً امکانِ بازگشتِ کارگر را دارد یا جایگاهِ شغلی حذف شده است؟
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
الزام به بازگشت به کار و ادامه اشتغال به همراه حقوق معوقه
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا کارفرما میتواند هر زمان که خواست کارگر را اخراج کند؟
خیر، اخراج کارگر باید طبق ضوابط قانون کار و با موافقت شورای اسلامی کار یا هیأت تشخیص باشد.
اگر کارفرما از اجرای رأی بازگشت به کار خودداری کند چه باید کرد؟
کارگر میتواند تقاضای اجرای احکام اداره کار را نموده و حقوق ایام بلاتکلیفی را مطالبه کند.
آیا برای این دعوا نیاز به وکیل است؟
خیر، کارگر میتواند شخصاً در جلسات هیأتهای کارگری حضور یابد.
آیا مدت زمان اخراج جزو سابقه محسوب می‌شود؟
در صورت صدور رأی به بازگشت به کار، ایام بلاتکلیفی جزو سابقه کار محسوب می‌شود.
راهنمای کامل: راهنمای جامع تعلیق، اخراج و بازگشت به کار در قانون کار ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای الزام به بازگشت به کار ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.