دعوای مطالبه حق سنوات و مزایای پایان کار — به زبانِ ساده
مطالبه حق سنوات و مزایای پایان کار یکی از دعاوی پرکاربرد در حوزه کار and کارگر است که زمانی مطرح می‌شود که رابطه کاری به هر نحو قطع شده (استعفا، اخراج، بازنشستگی، ازکارافتادگی یا پایان قرارداد) و کارفرما از پرداخت مبلغ قانونی سنواتِ سالهای خدمت کارگر خودداری می‌کند. این حق به جبران زحمات و خدمات سالیانë کارگر در طول دوران اشتغال پرداخت می‌شود. کارگر می‌تواند با اثبات رابطه کارگری و کارفرمایی، این مبلغ را مطالبه نماید.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: کارگر (یا وراثِ وی در صورت فوت)؛ خوانده: کارفرما (حقیقی یا حقوقی).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
هیأت تشخیص اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی (صلاحیت محلی: محل اجرای کارگاه).
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
قرارداد کار (در صورت وجود)، پرینت حساب بانکی یا فیش حقوقی، بیمه تامین اجتماعی (سابقه بیمه)، استعلام از اداره کار، کارت ملی و شناسنامه.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
دعوای مطالبه حقوق و مزایای کارگر مشمول مرور زمان خاصی در قانون کار نیست و در هر زمان پس از قطع رابطه کاری قابل طرح است؛ مهلت اعتراض به رای هیأت تشخیص ۱۵ روز از تاریخ ابلاغ جهت تقدیم دادخواست به هیأت حل اختلاف است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
دعاوی کارگری در مراحل بدوی (هیأت تشخیص و حل اختلاف) در دادگستری مطرح نمی‌شوند و معمولاً معاف از هزینه دادرسیِ سنگین دادگاه هستند، اما هزینه کارشناسی (در صورت ارجاع) بر اساس تعرفه محاسبه می‌شود.
محاسبه بر پایهٔ همین متن است؛ مبلغِ قطعی را دفترِ خدماتِ قضایی اعلام می‌کند.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ثبت‌نام در سامانه جامع روابط کار؛
- ۲. ثبت دادخواستِ مطالبه حق سنوات؛
- ۳. ارجاع پرونده به هیأت تشخیص و دعوت طرفین؛
- ۴. برگزاری جلسه رسیدگی و اخذ دفاعیات؛
- ۵. صدور رای توسط هیأت تشخیص؛
- ۶. اعتراض احتمالی به هیأت حل اختلاف در مهلت قانونی؛
- ۷. صدور اجراییه و اقدام از طریق اجرای احکام دادگستری.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
محاسبه حق سنوات بر اساس آخرین مزد دریافتی کارگر (ماده ۳۱ و ۲۴ قانون کار) و لزوم تسویه حساب کامل در زمان قطع رابطه کاری، مشروط بر اینکه پرداخت‌های قبلی با اسناد معتبر اثبات شود.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: نحوه محاسبه سنوات در قراردادهای موقت با کمتر از یک سال سابقه / دیدگاه ۱: پرداخت به نسبت مدت کارکرد در هر سال بدون لحاظ حداقل یک سال / دیدگاه ۲: الزام به پرداخت سنوات به نسبت ماه‌های کارکرد حتی در قراردادهای زیر یک سال بر اساس رأی وحدت رویه شماره ۸۳۶ دیوان عدالت اداری
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
پذیرش اعتبار رسیدهای دستی یا اقرارنامه‌های امضاشده توسط کارگر مبنی بر دریافت تسویه حساب، تشخیص نوع خاتمه کار (استعفا، اخراج، بازنشستگی یا پایان قرارداد) و تأثیر آن بر میزان سنوات.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
مطالبه حق سنوات و مزایای پایان کار به انضمام خسارت تأخیر تأدیه و هزینه‌های دادرسی از تاریخ قطع رابطه کار.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا به قراردادهای کمتر از یک سال هم سنوات تعلق میگیرد؟
بله، سنوات به نسبت مدت کارکرد در سال پایانی و سالهای قبل به هر کارگری تعلق میگیرد.
مرجع صالح برای مطالبه سنوات کجاست؟
ابتدا هیأت تشخیص اداره کار محلِ کارگاه و سپس هیأت حل اختلاف.
آیا کارفرما می‌تواند به دلیل خسارت، سنوات را پرداخت نکند؟
خیر، کارفرما برای خسارتباری باید حکم قطعی دادگاه داشته باشد و نمی‌تواند خودسرانه سنوات را کسر کند.
مهلت اعتراض به رای هیأت تشخیص چقدر است؟
۱۵ روز از تاریخ ابلاغ رای.
راهنمای کامل: راهنمای دریافت پایان کار ساختمان و وصول مطالبات وراث متوفی ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای مطالبه حق سنوات و مزایای پایان کار ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.