دعوای اعلام بیاعتباری شروط مغایر مقررات آمره قانون کار — به زبانِ ساده
این دعوا وقتی مطرح میشود که قرارداد کار دارای شرایط و بندهایی باشد که حقوق قانونی و حمایتی کارگر را که در قوانین آمره کار پیشبینی شده است، سلب یا محدود کند. از آنجا که مقررات قانون کار آمره هستند، هر شرطی خلاف آنها باطل و بلااثر است و کارگر یا مراجع کار میتوانند بیاعتباری آن شروط را درخواست یا اعلام کنند.
چه کسی از چه کسی شکایت میکند؟
خواهان و خوانده
خواهان کارگر (یا تشکل کارگری/بازرس کار) و خوانده کارفرما است.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
غیرمالی، ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
هیأت تشخیص و هیأت حل اختلاف اداره کار.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
متن قرارداد کار، بندهای مورد اعتراض، فیشهای حقوقی و سایر مستندات.
مهلتها چیست؟
مهلتها
قابل طرح در طول مدت قرارداد یا پس از آن؛ مهلت اعتراض به رای ۱۵ روز از تاریخ ابلاغ.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
مطابق تعرفه دعاوی غیرمالی اداره کار.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
ثبت نام در سامانه جامع روابط کار، تنظیم دادخواست با مشخص کردن بندهای خلاف قانون، رسیدگی در هیأت تشخیص، صدور رای، و در صورت اعتراض ارجاع به هیأت حل اختلاف.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
شروطی که مزایای کمتر از قانون کار برای کارگر در نظر بگیرند (مانند سلب حق سنوات یا مرخصی)، طبق ماده ۱۰ قانون کار باطل و بلااثر هستند.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
آیا شرط مورد نظر «مغایر با مقررات آمره» است یا صرفاً توافقی در چارچوب آزادی قراردادها، آیا شرط مذکور اساس قرارداد را باطل میکند یا فقط همان شرط باطل است.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقاضای اعلام بیاعتباری شرط مندرج در بند [...] قرارداد کار مورخ [تاریخ] به دلیل مغایرت با مقررات آمره قانون کار.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسشهای متداول
آیا کارگر میتواند در قرارداد حق خود را به کمتر از حداقل قانونی صلح کند؟
خیر، شروط خلاف مقررات آمره قانون کار باطل و بلااثر است.
آیا با اعلام بیاعتباری یک شرط، کل قرارداد باطل میشود؟
خیر، فقط همان شرط بیاعتبار میشود و بقیه قرارداد به قوت خود باقی است.
مرجع رسیدگی به این دعوا کجاست؟
هیأتهای تشخیص و حل اختلاف کار.
آیا این دعوا هزینه بر است؟
خیر، هزینه دادرسی آن بسیار ناچیز است.
راهنمای کامل: راهنمای جامع رابطه کار و قرارداد کار؛ هر آنچه کارگر و کارفرما باید بدانند ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای اعلام بیاعتباری شروط مغایر مقررات آمره قانون کار ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارتها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.
