دعوای احراز اشتغال برای احتساب سابقه بیمه — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی مطرح می‌شود که کارگر مدعی است در بازه زمانی خاصی برای کارفرما کار کرده اما کارفرما حق بیمه او را پرداخت نکرده و سابقه بیمه‌ای برای او منظور نشده است. هدف از این دعوا، اثبات رابطه کارگری و کارفرمایی در آن بازه زمانی جهت الزام سازمان تأمین اجتماعی به احتساب سوابق است. این دعوا معمولاً پس از اختلاف با کارفرما یا هنگام بازنشستگی و مشاهده نقص سوابق مطرح می‌شود.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: کارگر (بیمه‌شده) / خوانده: کارفرما و سازمان تأمین اجتماعی (شعبه مربوطه).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
ترافعی؛ مالی (غیرمالی در صلاحیت دیوان عدالت اداری یا هیئت‌های حل اختلاف کار).
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
ابتدا هیئت‌های تشخیص و حل اختلاف اداره کار (برای اثبات رابطه کارگری) و سپس شعبه تأمین اجتماعی مربوطه. در صورت رد درخواست در تأمین اجتماعی، دیوان عدالت اداری.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
قرارداد کار، فیش حقوقی، لیست حضور و غیاب، پرینت حساب بانکی (واریز حقوق)، شهادت شهود، استشهادیه محلی، حکم کارگزینی.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
محدودیت زمانی خاصی برای طرح دعوا در هیئت‌های کار وجود ندارد، اما برای اعتراض به رأی هیئت‌ها در دیوان عدالت اداری ۳ ماه از تاریخ ابلاغ است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
در هیئت‌های اداره کار رایگان است. در دیوان عدالت اداری مطابق تعرفه خدمات قضایی.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. طرح شکایت در سامانه جامع روابط کار (اداره کار)
- ۲. رسیدگی در هیئت تشخیص
- ۳. صدور رأی مبنی بر تأیید رابطه کارگری
- ۴. ارائه رأی به شعبه تأمین اجتماعی
- ۵. پرداخت حق بیمه سهم کارگر توسط کارگر (در صورت لزوم) یا الزام کارفرما به پرداخت حق بیمه.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
این دعوا معمولاً مقدمه‌ی بازنشستگی است و در صلاحیتِ شعبِ تشخیصِ دیوان عدالت اداری یا هیئت‌های حل اختلاف اداره کار است.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: ادله اثبات اشتغال / دیدگاه ۱: سخت‌گیری در پذیرشِ شهادت شهود و تأکید بر فیش حقوقی یا لیست بیمه / دیدگاه ۲: پذیرشِ گسترده‌ی شهادت شهود و تحقیقات محلی برای احرازِ رابطه کارگری.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
آیا شهادتِ همکارانِ سابق برای اثباتِ سابقه کافی است؟، آیا قاضی به گزارشِ بازرسِ بیمه در محلِ کار اعتماد می‌کند یا خیر؟
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقاضای صدور رأی مبنی بر احراز رابطه کارگری و الزام خوانده ردیف اول به پرداخت حق بیمه ایام اشتغال از تاریخ ... لغایت ... و الزام سازمان تأمین اجتماعی به احتساب سوابق بیمه‌ای.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا بدون قرارداد کتبی میتوان سابقه بیمه گرفت؟
بله، با سایر ادله مانند فیش حقوقی یا شهادت شهود امکانپذیر است.
اگر کارفرما فوت کرده باشد چه باید کرد؟
باید علیه ورثه یا مدیر تصفیه (در صورت انحلال شرکت) طرح دعوا کرد.
آیا سابقه بیمه بلافاصله پس از رأی اضافه می‌شود؟
خیر، پس از قطعیت رأی و پرداخت حق بیمه توسط کارفرما یا کارگر، سابقه در سیستم تأمین اجتماعی درج می‌شود.
آیا میتوانم خودم حق بیمه را پرداخت کنم؟
بله، پس از صدور رأی قطعی، میتوانید با مراجعه به شعبه تأمین اجتماعی، حق بیمه سهم کارگر را پرداخت کنید تا سابقه منظور شود.
راهنمای کامل: راهنمای جامع بیمه تأمین اجتماعی کارگران و شرایط بازنشستگی در ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای احراز اشتغال برای احتساب سابقه بیمه ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.