دعوای اختلاف درباره فسخ یکجانبه قرارداد کار — به زبانِ ساده
فسخ یکجانبه قرارداد کار به معنای بر هم زدن رابطه کاری پیش از انقضای مدت توسط یکی از طرفین (کارگر یا کارفرما) است. این دعوا زمانی ایجاد می‌شود که یکی از طرفین بدون داشتن حق قانونی یا شرط فاسخ، قرارداد را به طور یکجانبه فسخ کند و طرف مقابل مدعی خسارت یا ادامه کار باشد. بررسی مشروعیت و قانونی بودن این فسخ موضوع اصلی این دعواست.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان کارگر یا کارفرما (بسته به اینکه چه کسی متضرر شده) و خوانده طرف مقابل قرارداد.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی و غیرمالی؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
هیأت تشخیص و هیأت حل اختلاف اداره کار محل کارگاه.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
قرارداد کار، مستندات کتبی فسخ، اخطارها یا نامه‌های رد و بدل شده، شهادت شهود.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مهلت اعتراض به رای هیأت تشخیص ۱۵ روز از تاریخ ابلاغ در هیأت حل اختلاف است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
مطابق تعرفه رسیدگی در مراجع اداره کار.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
ثبت نام در سامانه جامع روابط کار، تنظیم دادخواست اعتراض به فسخ غیرقانونی یا مطالبه خسارت فسخ، طرح در هیأت تشخیص، رسیدگی و صدور رای، تجدیدنظرخواهی در هیأت حل اختلاف.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
در قراردادهای کار، فسخ یکجانبه توسط کارفرما بدون وجودِ «تخلفِ کارگر» یا «قصور در انجام وظایف» (موضوع ماده ۲۷ قانون کار) یا «کاهشِ تواناییِ کارگر» (موضوع ماده ۲۹ قانون کار) باطل است و منجر به صدور حکم بازگشت به کار و پرداخت حقوق ایام بلاتکلیفی می‌شود.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: مشروعیتِ شرطِ «فسخِ یکجانبه بدونِ دلیل» در قرارداد / دیدگاه ۱: شرطِ باطل است چون مخالفِ آمره بودنِ قانون کار است / دیدگاه ۲: اگر در قراردادِ مدت‌معین ذکر شده باشد، به عنوانِ «شرطِ ضمنِ عقد» معتبر است.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
آیا اخطارِ کتبیِ قبلی به کارگر داده شده است؟، آیا مستنداتِ کافی برای اثباتِ قصورِ کارگر وجود دارد؟، آیا فسخِ قرارداد با عرفِ کارگاه همخوانی دارد؟
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
احراز غیرقانونی بودن فسخ یکجانبه قرارداد کار و تقاضای بازگشت به کار / مطالبه حقوق و مزایای ایام بلاتکلیفی و خسارت.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا در قرارداد مدت موقت امکان فسخ یکجانبه وجود دارد؟
به طور کلی خیر، مگر اینکه در قرارداد حق فسخ مشروط پیشبینی شده باشد یا با توافق طرفین باشد.
ضمانت اجرای فسخ غیرقانونی کارفرما چیست؟
معمولاً بازگشت به کار و پرداخت حقوق ایام بلاتکلیفی یا پرداخت سنوات و خسارت بر اساس رای مراجع کار.
آیا کارگر میتواند هر زمان خواست قرارداد را یکجانبه فسخ کند؟
کارگر با رعایت تشریفات استعفا (ماده ۲۱) میتواند قرارداد را فسخ کند و ناگهانی نمیتواند بدون مسئولیت این کار را بکند.
مرجع تشخیص موجه بودن دلیل فسخ کجاست؟
هیأتهای تشخیص و حل اختلاف اداره کار.
راهنمای کامل: راهنمای جامع رابطه کار و قرارداد کار؛ هر آنچه کارگر و کارفرما باید بدانند ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای اختلاف درباره فسخ یکجانبه قرارداد کار ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.