دعوای بازگشت به کار پس از مرخصی زایمان — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی مطرح میشود که کارفرمای از پذیرش کارگر زن پس از اتمام مرخصی زایمان قانونی امتناع کرده و از اشتغال مجدد وی جلوگیری می‌نماید. هدف از این طرح دعوا، الزام کارفرما به پذیرش کارگر در پست قبلی یا همتراز و پرداخت حقوق و مزایای ایام بلاتکلیفی است. این حق به عنوان یکی از حمایت‌های قانونی از نهاد خانواده و مادران پیش‌بینی شده است.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
کارگر زن (مادر) به عنوان خواهان علیه کارفرما (شرکت، کارگاه یا شخص حقیقی/حقوقی کارفرما) به عنوان خوانده.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
غیرمالی (در بخش احراز رابطه کار و بازگشت به کار) توأم با مطالبه وجه (حقالسعی ایام بلاتکلیفی)؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
هیأت تشخیص و هیأت حل اختلاف اداره کار محل اجرای کار.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
قرارداد کار، شناسنامه و کارت ملی کارگر، گواهی تولد فرزند، گواهی مرخصی زایمان، ابلاغیه یا مدارک اثبات‌کننده مراجعه به کارگاه و ممانعت از ورود، اظهارنامه رسمی (در صورت وجود).
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
محدودیت زمانی خاصی برای طرح دعوا در مراجع کار وجود ندارد، اما اقدام فوری مانع از ایراد خسارت بیشتر به کارگر میشود؛ مهلت اعتراض به رای هیأت تشخیص ۱۵ روز از تاریخ ابلاغ در هیأت حل اختلاف است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
رسیدگی در مراجع حل اختلاف اداره کار طبق قانون معاف از هزینه دادرسی سنگین است و هزینه ثابتی دارد.
محاسبه بر پایهٔ همین متن است؛ مبلغِ قطعی را دفترِ خدماتِ قضایی اعلام می‌کند.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ثبت‌نام در سامانه جامع روابط کار و تشکیل پرونده؛
- ۲. تقدیم دادخواست به هیأت تشخیص اداره کار؛
- ۳. حضور در جلسه رسیدگی و ارائه مدارک؛
- ۴. صدور رای توسط هیأت تشخیص؛
- ۵. اعتراض احتمالی در هیأت حل اختلاف؛
- ۶. صدور اجراییه و اقدام از طریق واحد اجرای احکام دادگستری (در صورت عدم اجرای داوطلبانه).
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
اگر قراردادِ کارگر در طولِ مرخصی زایمان تمام شود، کارفرما تکلیفی به تمدیدِ قرارداد ندارد، مگر اینکه ثابت شود عدمِ تمدید صرفاً به دلیلِ استفاده از مرخصی زایمان بوده که در این صورت میتواند مصداقِ اخراجِ غیرموجه باشد.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: بازگشت به کار در پستِ سازمانیِ قبلی / دیدگاه ۱: کارفرما مکلف است دقیقاً همان پستِ قبلی را به کارگر بدهد / دیدگاه ۲: کارفرما مکلف است شغلی با همان حقوق و مزایا بدهد، حتی اگر پست تغییر کند.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
تشخیصِ «اخراجِ غیرموجه» در پوششِ «پایانِ قرارداد»، میزانِ سخت‌گیری در احرازِ سوءنیتِ کارفرما برای عدمِ تمدیدِ قرارداد.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
الزام کارفرما به بازگشت به کار در شغل قبلی و مطالبه حقوق و مزایای ایام بلاتکلیفی از تاریخ ... لزوم اجرای حکم.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا کارفرما میتواند پس از مرخصی زایمان، جایگاه شغلی دیگری به کارگر بدهد؟
شغلی که به کارگر ارجاع میشود نباید پایینتر از شغل قبلی باشد و باید شرایط همتراز داشته باشد.
ایام مرخصی زایمان جزو سابقه کار محسوب میشود؟
بله، این ایام جزو سابقه خدمت برای بازنشستگی و سایر مزایا محسوب میشود.
اگر کارگاه کوچک باشد آیا قانون مرخصی زایمان اجرا میشود؟
بله، کلیه کارگاههای مشمول قانون کار ملزم به رعایت این قانون هستند.
در مدت بلاتکلیفی حقوق به کارگر تعلق میگیرد؟
در صورتی که عدم اشتغال به دلیل ممانعت کارفرما باشد، حقالسعی این مدت قابل مطالبه است.
راهنمای کامل: راهنمای جامع حقوق کارگران زن، مادران و نوجوانان در قانون کار ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای بازگشت به کار پس از مرخصی زایمان ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.