دعوای شکایت از بهکارگیری افراد زیر سن قانونی — به زبانِ ساده
این شکایت زمانی مطرح می‌شود که کارفرما اقدام به استخدام و بهکارگیری افراد زیر ۱۵ سال (یا در شرایط خاص زیر ۱۸ سال در کارهای سخت) نماید. قانون کار ایران به‌طور صریح بهکارگیری کودکان و نوجوانان را در شرایط خاص محدود یا ممنوع کرده است. هدف از این شکایت، حمایت از حقوق کودکان و نوجوانان و جلوگیری از بهره‌کشی اقتصادی از آنان است.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: کارگر نوجوان (یا ولی قهری/قیم او) / خوانده: کارفرما
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
کیفری (غیرقابل گذشت)
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادسرای عمومی و انقلاب محل وقوع جرم
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
شناسنامه کارگر نوجوان، قرارداد کار (در صورت وجود)، مدارک اثبات اشتغال (فیش حقوقی، کارت تردد و...)
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مرور زمان تعقیب کیفری طبق قانون مجازات اسلامی
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی کیفری
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ثبت شکایت در سامانه ثنا
- ۲. ارجاع به دادسرا
- ۳. تحقیقات مقدماتی و احراز سن کارگر
- ۴. صدور کیفرخواست
- ۵. رسیدگی در دادگاه کیفری ۲
- ۶. صدور حکم محکومیت کارفرما
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
ممنوعیت مطلقِ بهکارگیری افراد زیر ۱۵ سال (ماده ۷۹ قانون کار). در صورت اثبات، کارفرما علاوه بر جریمه نقدی، ملزم به پرداخت حقوق و مزایای قانونی برای مدت اشتغال است.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: اعتبارِ قراردادهای کارِ منعقد شده با افراد زیر ۱۵ سال / دیدگاه ۱: قرارداد باطل است و کارگر فقط مستحقِ اجرت‌المثل است / دیدگاه ۲: قرارداد صحیح است و کارفرما مکلف به رعایت تمام حقوق کارگر است.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
نحوه احرازِ سنِ کارگر (استناد به شناسنامه یا معاینات پزشکی)، میزانِ مسئولیتِ کیفریِ کارفرما در کنارِ مسئولیتِ حقوقی، نحوه محاسبه خسارات در صورتِ فسخِ فوریِ قرارداد.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
شکایت از کارفرما به دلیل بهکارگیری غیرقانونی فرد زیر سن قانونی (کودک/نوجوان) و تقاضای تعقیب کیفری
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا استخدام افراد زیر ۱۵ سال مطلقاً ممنوع است؟
بله، طبق قانون کار، بهکارگیری افراد کمتر از ۱۵ سال تمام ممنوع است.
آیا کارفرما می‌تواند بگوید از سن کارگر اطلاع نداشته؟
خیر، کارفرما مکلف به احراز هویت و سن کارگر است و جهل به قانون یا عدم احراز سن، رافع مسئولیت نیست.
آیا نوجوانان ۱۵ تا ۱۸ سال می‌توانند کار کنند؟
بله، اما با شرایط خاص (ساعات کار کمتر، عدم انجام کارهای سخت و زیان‌آور و معاینات پزشکی).
آیا این شکایت باعث می‌شود کارگر نوجوان حقوقش را دریافت نکند؟
خیر، کارفرما موظف است تمام حقوق و مزایای قانونی مدت اشتغال را پرداخت کند.
راهنمای کامل: راهنمای جامع حقوق کارگران زن، مادران و نوجوانان در قانون کار ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای شکایت از بهکارگیری افراد زیر سن قانونی ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.