دعوای احراز حادثه ناشی از کار — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی مطرح میشود که کارگر در حین انجام وظیفه یا به سبب آن دچار حادثه شده و نیاز به اثبات وقوع این حادثه برای بهره‌مندی از مزایای قانونی، بیمه تأمین اجتماعی و دیه دارد. هدف اصلی، ثبت رسمی حادثه و انتساب آن به محیط کار است تا کارگر بتواند از حمایت‌های قانون کار و تأمین اجتماعی برخوردار شود. این دعوا معمولاً مقدمه‌ای برای مطالبه دیه یا خسارت است.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: کارگر (یا ورثه او)؛ خوانده: کارفرما و در صورت لزوم سازمان تأمین اجتماعی.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
غیرمالی (در مرحله احراز)؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
هیئت‌های تشخیص و حل اختلاف اداره کار محل وقوع حادثه.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
گزارش حادثه (در صورت وجود)، مدارک شناسایی، مدارک اثبات رابطه کارگری و کارفرمایی (قرارداد، فیش حقوقی، لیست بیمه)، گواهی‌های پزشکی و اوراق اورژانس، استشهادیه محلی.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
طبق قانون تأمین اجتماعی، کارفرما مکلف است حادثه را ظرف ۳ روز اداری به سازمان تأمین اجتماعی اطلاع دهد؛ اما برای طرح دعوا در اداره کار، مرور زمان خاصی وجود ندارد، هرچند تأخیر در طرح آن اثبات ادعا را دشوار می‌کند.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی دعاوی غیرمالی در مراجع حل اختلاف کار ناچیز است.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ثبت‌نام در سامانه جامع روابط کار؛
- ۲. ثبت دادخواست احراز حادثه ناشی از کار؛
- ۳. ارجاع به هیئت تشخیص؛
- ۴. بررسی مدارک و در صورت نیاز ارجاع به بازرس کار؛
- ۵. صدور رأی توسط هیئت تشخیص؛
- ۶. امکان تجدیدنظرخواهی در هیئت حل اختلاف.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
لزوم اثبات رابطه علیت بین «انجام کار» و «حادثه» در حین کار. گزارش بازرس کار و نظریه پزشکی قانونی در این دعاوی نقش کلیدی دارند.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: شمول حادثه در زمان استراحت یا صرف غذا در کارگاه / دیدگاه ۱: هر حادثه‌ای که در محیط کارگاه و در ساعات حضور رخ دهد، حادثه ناشی از کار است / دیدگاه ۲: حادثه باید مستقیماً در حین انجام وظیفه محوله رخ داده باشد تا ناشی از کار محسوب شود.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
پذیرش یا رد گزارش‌های شاهدان عینی در صورت فقدان گزارش بازرس کار، نحوه تفسیر «محدوده زمانی و مکانی کارگاه»، میزان سخت‌گیری در پذیرش حوادثی که در مسیر رفت و برگشت رخ داده‌اند.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
احراز وقوع حادثه ناشی از کار مورخ [تاریخ] در کارگاه [نام کارگاه] و تأیید آن به عنوان حادثه ناشی از کار.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا اگر بیمه نباشم، می‌توانم حادثه ناشی از کار را اثبات کنم؟
بله، ابتدا باید رابطه کارگری و کارفرمایی را در اداره کار اثبات کنید و سپس برای احراز حادثه اقدام نمایید.
نقش بازرس کار چیست؟
بازرس کار وظیفه دارد محل حادثه را بررسی و علت وقوع آن و میزان تقصیر طرفین را در قالب گزارش فنی به هیئت ارائه دهد.
آیا برای احراز حادثه نیاز به وکیل است؟
الزامی نیست، اما با توجه به پیچیدگیهای اثبات تقصیر و گزارش بازرس، مشاوره با وکیل توصیه میشود.
اگر کارفرما حادثه را گزارش نکند چه میشود؟
کارگر میتواند شخصاً به اداره کار مراجعه و دادخواست ثبت کند؛ همچنین کارفرما به دلیل عدم گزارش، مشمول جریمههای قانونی میشود.
راهنمای کامل: راهنمای حقوقی حوادث کار، ایمنی و بهداشت حرفه‌ای در حقوق ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای احراز حادثه ناشی از کار ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.