دعوای اختلاف درباره تعهد اشتغال پس از کارآموزی — به زبانِ ساده
این اختلاف زمانی بروز می‌کند که کارجو یا کارآموز پس از طی دوره کارآموزی، از انجام تعهد خود مبنی بر اشتغال به کار نزد کارفرما یا در حرفهٔ مربوط سر باز زند و کارفرما مدعی خسارت یا الزام به انجام تعهد باشد. این دعوا معمولاً بر اساس قراردادهای آموزشی منعقده میان طرفین و مقررات قانون کار مطرح می‌شود. حل‌وفصل این اختلافات به منظور تعیین تکلیف تعهدات مالی و خدماتی طرفین صورت می‌گیرد.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
کارفرما (یا مؤسسه آموزشی) علیه کارآموز (یا ضامن وی)؛ و بالعکس.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی (در صورت مطالبه خسارت یا هزینه آموزش) یا غیرمالی (در صورت الزام به انجام تعهد)؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
هیأتهای تشخیص و حل اختلاف اداره کار و تامین اجتماعی (موضوع ماده ۱۵۷ قانون کار).
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
قرارداد کارآموزی، فیش‌ها و اسناد هزینههای آموزشی، اخطارهای کتبی کارفرما، مدارک شناسایی، و استعفا یا امتناع کارآموز از کار.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
تابع مرور زمان خاصی در قانون کار نیست، اما رعایت اصول سرعت و تناسب در دعاوی کار الزامی است. مهلت اعتراض به رای هیأت تشخیص ۱۵ روز از تاریخ ابلاغ در هیأت حل اختلاف است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
بر اساس تعرفه‌های دعاوی کارگری و اداری (غالباً حداقل هزینه دادرسی در مراجع کار).
محاسبه بر پایهٔ همین متن است؛ مبلغِ قطعی را دفترِ خدماتِ قضایی اعلام می‌کند.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
ثبت‌نام در سامانه جامع روابط کار، تقدیم دادخواست به اداره کار محل، ارجاع به هیأت تشخیص برای صلح و سازش و رسیدگی، صدور رای، و در صورت اعتراض، طرح در هیأت حل اختلاف و نهایتاً اجرای احکام دادگستری.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
اثباتِ وجودِ «تعهدِ کتبی و صریح» مبنی بر اشتغال پس از دوره کارآموزی و بررسیِ اینکه آیا این تعهد با قانون کار (ماده ۱۱۲) در تضاد است یا خیر.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: مشروعیتِ شرطِ بازپرداختِ هزینهها در صورتِ عدمِ اشتغال / دیدگاه ۱: شرطِ صحیح و لازم‌الاجراست / دیدگاه ۲: شرطِ باطل و مخالفِ آزادیِ اراده و حقِ انتخابِ شغل است.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
آیا کارآموز عملاً از آموزش‌ها بهره‌مند شده است؟، آیا کارفرما شرایطِ لازم برای اشتغال را فراهم کرده است؟، آیا مدتِ تعهدِ اشتغالِ تعیین‌شده، متعارف و عادلانه است؟
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
الزام خوانده به ایفای تعهد اشتغال به کار موضوع قرارداد کارآموزی مورخ [تاریخ] و یا مطالبه خسارت ناشی از عدم انجام تعهد.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا کارفرما میتواند هزینه آموزش را به طور کامل مطالبه کند؟
بله، مشروط بر اینکه در قرارداد پیشبینی شده باشد و هزینهها مستند به فاکتور و واقعی باشد.
مرجع صالح کجاست؟
هیأتهای تشخیص و حل اختلاف اداره کار.
آیا ضامن هم مسئول است؟
اگر ضمانت در قرارداد کارآموزی آمده باشد، دعوا متوجه ضامن نیز خواهد بود.
آیا این دعوا هزینه دادرسی سنگین دارد؟
خیر، دعاوی کار مشمول هزینههای سنگین دادگستری نیستند.
راهنمای کامل: راهنمای جامع کارآموزی، تشکل‌های کارگری و پیمان‌های دسته‌جمعی در قانون کار ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای اختلاف درباره تعهد اشتغال پس از کارآموزی ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.