دعوای الزام به اجرای پیمان دسته‌جمعی کار — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی طرح می‌شود که یکی از طرفین (معمولاً کارفرما) از اجرای تعهداتِ صریح و مشخصِ مندرج در پیمان دسته‌جمعی کار استنکاف ورزد. در این حالت، طرفِ دیگر (تشکل کارگری) برای اجبارِ طرفِ مستنکف به انجامِ تعهداتِ قانونی و قراردادی، به مراجع حل اختلاف کار مراجعه می‌کند. این دعوا ماهیتی اجرایی و الزام‌آور دارد.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان تشکل کارگری (یا کارفرما) و خوانده طرفِ مستنکف از اجرای پیمان است.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
غیرمالی (در صورت الزام به فعل) یا مالی (در صورت مطالبه خسارت ناشی از عدم اجرا)؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
هیئت‌های تشخیص و حل اختلاف اداره کار (صلاحیت محلی: محل اجرای پیمان).
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
نسخه پیمان دسته‌جمعی، مدارک اثبات‌کننده عدم اجرای تعهد (اظهارنامه، صورت‌جلسات)، مدارک شناسایی نماینده تشکل.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
در طول مدت اعتبار پیمان و تا زمانی که تعهدات ایفا نشده باشد.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی دعاوی غیرمالی (یا مالی در صورت تقاضای خسارت).
محاسبه بر پایهٔ همین متن است؛ مبلغِ قطعی را دفترِ خدماتِ قضایی اعلام می‌کند.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ثبت‌نام در سامانه جامع روابط کار
- ۲. ثبت دادخواست
- ۳. ارجاع به هیئت تشخیص
- ۴. رسیدگی و صدور رأی
- ۵. صدور اجرائیه در صورت عدم اجرای داوطلبانه.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
صلاحیت رسيدگی اولیه به اختلافات ناشي از اجرای پيمان دسته‌جمعی کار با هیأت‌های تشخیص و حل اختلاف اداره کار است و دادگستری مستقیماً صلاحیت ورود ندارد.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: قابلیت طرح مستقیم دعوا در دادگاه عمومی حقوقی پیش از طی مراحل هیأت‌های کار / دیدگاه ۱: دادگاه صالح است زیرا ماهیت قرارداد دارد / دیدگاه ۲: دادگاه صالح نیست و بدویاً باید در مراجع حل اختلاف کار مطرح شود
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
نحوه تفسیر تعهدات مندرج در پیمان دسته‌جمعی، احراز سمت نمایندگی تشکل کارگری برای طرح دعوا
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
الزام خوانده به اجرای تعهدات مندرج در بند [شماره بند] پیمان دسته‌جمعی کار مورخ [تاریخ] (مبنی بر [شرح تعهد]).
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا برای الزام به اجرای پیمان، باید حتماً اظهارنامه فرستاد؟
الزامی نیست اما برای اثباتِ استنکافِ خوانده در جلسه رسیدگی بسیار مؤثر است.
اگر کارفرما به دلیل مشکلات مالی پیمان را اجرا نکند، چه می‌شود؟
مشکلات مالی رافعِ مسئولیت قراردادی نیست و هیئت حکم به الزام صادر می‌کند.
آیا می‌توان همزمان خسارت عدم اجرا را هم مطالبه کرد؟
بله، اگر عدم اجرا خسارتی به تشکل یا کارگران وارد کرده باشد، قابل مطالبه است.
مرجع اجرای رأی کجاست؟
اجرای احکام دادگستری (پس از صدور اجرائیه توسط اداره کار).
راهنمای کامل: راهنمای جامع کارآموزی، تشکل‌های کارگری و پیمان‌های دسته‌جمعی در قانون کار ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای الزام به اجرای پیمان دسته‌جمعی کار ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.