دعوای مطالبه مزد و مزایای ناشی از پیمان دسته‌جمعی — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی مطرح میشود که کارگر یا تشکل کارگری مدعی است کارفرما بر اساس پیمان دسته‌جمعی کار، مبالغی (مانند مزد، پاداش، حق سنوات یا مزایای رفاهی) را به کارگران بدهکار است اما از پرداخت آن خودداری می‌کند. این دعوا ماهیت مالی دارد و هدف آن دریافتِ مطالباتِ معوقه ناشی از پیمان است.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان کارگر (یا تشکل کارگری به نمایندگی از کارگران) و خوانده کارفرما است.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
هیئت‌های تشخیص و حل اختلاف اداره کار (صلاحیت محلی: محل کارگاه).
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
نسخه پیمان دسته‌جمعی، فیش‌های حقوقی، لیست‌های بیمه، مدارک اثبات‌کننده استحقاق دریافت مزایا (مانند لیست حضور و غیاب یا احکام کارگزینی).
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
محدودیت زمانی خاصی برای طرح دعوای مطالبه مزد وجود ندارد (مشمول مرور زمان نمی‌شود).
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی دعاوی مالی (طبق تعرفه).
محاسبه بر پایهٔ همین متن است؛ مبلغِ قطعی را دفترِ خدماتِ قضایی اعلام می‌کند.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ثبت‌نام در سامانه جامع روابط کار
- ۲. ثبت دادخواست
- ۳. ارجاع به هیئت تشخیص
- ۴. رسیدگی و صدور رأی
- ۵. صدور اجرائیه و ارجاع به اجرای احکام دادگستری.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
اثبات شمول مفاد پیمان دسته‌جمعی کار بر کارگرِ شاکی و کارفرمای خوانده، شرط اصلی پیروزی در دعواست.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: احتساب مزایای رفاهی و انگیزشی پیمان دسته‌جمعی برای کارگران پاره‌وقت یا پیمانکاری / دیدگاه ۱: شامل همه کارگران کارگاه میشود / دیدگاه ۲: تنها شامل کارگران رسمی و مشمول پیمان با قرارداد مستقیم است
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
میزان پذیرش اسناد و دفاتر کارگاه برای اثبات میزان مطالبات، نحوه محاسبه مزد و مزایا بر اساس جدول مزد پیمان دسته‌جمعی
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
مطالبه مطالبات معوقه ناشی از پیمان دسته‌جمعی کار مورخ [تاریخ] بابت [نوع مزایا] به مبلغ [مبلغ] به انضمام خسارت تأخیر تأدیه (در صورت تعلق).
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا کارگر میتواند شخصاً برای مطالبات ناشی از پیمان شکایت کند؟
بله، هر کارگر میتواند برای حقوق خود شکایت کند، اما تشکل کارگری نیز میتواند به نمایندگی اقدام کند.
آیا به مطالبات ناشی از پیمان، خسارت تأخیر تأدیه تعلق می‌گیرد؟
در مراجع حل اختلاف کار، رویه واحدی وجود ندارد اما معمولاً به دلیل ماهیتِ غیرتجاریِ مزد، خسارت تأخیر تأدیه تعلق نمی‌گیرد.
اگر کارفرما ادعا کند پیمان باطل است، چه میشود؟
هیئت تشخیص صلاحیتِ ابطال پیمان را ندارد و باید به مراجع ذیصلاح ارجاع شود؛ تا زمان ابطال، پیمان معتبر است.
آیا می‌توان مبالغ را به نرخ روز مطالبه کرد؟
اگر در پیمان ذکر شده باشد که مبالغ باید به نرخ روز پرداخت شود، بله؛ در غیر این صورت، مبلغِ اسمیِ مندرج در پیمان ملاک است.
راهنمای کامل: راهنمای جامع کارآموزی، تشکل‌های کارگری و پیمان‌های دسته‌جمعی در قانون کار ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای مطالبه مزد و مزایای ناشی از پیمان دسته‌جمعی ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.