دعوای استرداد سفته تضمین حسن انجام کار — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی اقامه می‌شود که کارگر پس از پایان قرارداد کار، استعفا یا اخراج، تقاضای استرداد سفته‌ای را دارد که به عنوان تضمین حسن انجام کار به کارفرما سپرده است. از آنجا که رابطه کاری به پایان رسیده و دلیلی1 بر ورود خسارت یا تخلف از سوی کارگر وجود ندارد، کارفرما مکلف به استرداد سند است. امتناع کارفرما از استرداد سفته، موجب طرح دعوای حقوقی با خواسته استرداد سند تجاری می‌شود.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: کارگر / خوانده: کارفرما.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی (ارزش سفته به عنوان خواسته مالی تقویم می‌شود)؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
شورای حل اختلاف (اگر مبلغ سفته در حد نصاب صلاحیت شورا باشد) یا دادگاه حقوقی محل اقامت خوانده یا محل انجام کار.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
تصویر قرارداد کار (که در آن به اخذ سفته به عنوان تضمین حسن انجام کار اشاره شده است)، رسید تحویل سفته (در صورت وجود)، اظهارنامه رسمی برای مطالبه سفته، تسویه حساب نهایی (در صورت وجود).
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
این دعوا مشمول مرور زمان خاصی نیست، اما پس از خاتمه قرارداد کار و تسویه حساب، کارگر هر زمان می‌تواند اقدام کند. مهلت تجدیدنظرخواهی از احکام دادگاه‌های حقوقی ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی دعاوی مالی بر اساس ارزش خواسته (مبلغ مندرج در سفته) در مرحله بدوی و تجدیدنظر محاسبه و اخذ می‌شود.
محاسبه بر پایهٔ همین متن است؛ مبلغِ قطعی را دفترِ خدماتِ قضایی اعلام می‌کند.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. تنظیم و ارسال اظهارنامه رسمی به کارفرما برای استرداد سفته؛
- ۲. ثبت دادخواست استرداد سفته در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی؛
- ۳. ارجاع پرونده به شورای حل اختلاف یا دادگاه حقوقی؛
- ۴. تشکیل جلسه دادگاه و بررسی اوراق و مستندات؛
- ۵. صدور حکم به استرداد سفته؛
- ۶. اجرای حکم از طریق واحد اجرای احکام در صورت امتناع خوانده.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
اثبات اینکه سفته بابت «حسن انجام کار» صادر شده است بر عهده صادرکننده (خوانده) است و پس از اثبات، کارفرما باید تخلف مستخدم را در دادگاه اثبات کند تا حق مطالبه وجه را داشته باشد.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: ضرورت یا عدم ضرورت اثبات فسخ یا خاتمه قرارداد کار پیش از دعوای استرداد / دیدگاه ۱: تا زمانی که رابطه کاری به پایان نرسیده و تسویه حساب کامل انجام نشده، دعوای استرداد مسموع نیست / دیدگاه ۲: با اتمام مدت قرارداد یا استعفا، سفته باید بلافاصله مسترد شود و نیازی به تشریفات دیگر نیست.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
پذیرش ادعای سفیدمُضاه بودن سفته در زمان امضا، تشخیص میزان خسارت وارده به کارفرما برای تهاتر یا حبس سند.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
استرداد لاشه سفته به شماره خزانه داری... مورخ... به مبلغ... ریال به عنوان تضمین حسن انجام کار به انضمام خسارت دادرسی.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
اگر رسید تحویل سفته نداشته باشیم چه کنیم؟
میتوان با استناد به متن قرارداد کار که اخذ سفته در آن ذکر شده و شهادت شهود یا امارات دیگر، اثبات کرد که سفته نزد کارفرما امانت است.
آیا ارسال اظهارنامه قبل از طرح دعوا الزامی است؟
الزامی قانونی مطلق نیست اما برای اثبات سوءنیت خوانده و مطالبه خسارت دادرسی بسیار مفید و توصیه شده است.
مرجع صالح برای مطالبه سفته کجاست؟
با توجه به مبلغ اسمی سفته، شورای حل اختلاف یا دادگاه حقوقی.
اگر کارفرما ادعای خسارت کند تکلیف چیست؟
کارفرما باید ادعای خود را با دلیل اثبات کند و صرف ادعا مانع استرداد سفته نیست مگر اینکه دعوای تقابل مطرح کند.
راهنمای کامل: دعاوی مرتبط در مراجع قضایی؛ راهنمای جامع رسیدگی همزمان ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای استرداد سفته تضمین حسن انجام کار ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.