دعوای استرداد چک تضمین حسن انجام کار — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی مطرح می‌شود که کارگر پس از اتمام قرارداد کار، استعفا یا اخراج، تقاضای استرداد چک تضمینی را دارد که به عنوان حسن انجام کار به کارفرما تحویل داده است. از آنجا که تعهدات قراردادی پایان یافته و موجبی برای نگهداری چک توسط کارفرما وجود ندارد، امتناع وی از استرداد سند تجاری موجب طرح دعوای حقوقی استرداد چک می‌شود. این دعوا مشابه استرداد سفته است اما با سند تجاری چک سر و کار دارد.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: کارگر / خوانده: کارفرما.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی (بر اساس مبلغ مندرج در چک)؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
شورای حل اختلاف (متناسب با نصاب مالی) یا دادگاه حقوقی محل اقامت خوانده یا محل اجرای قرارداد کار.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
تصویر قرارداد کار (متضمن شرط اخذ چک تضمین)، رسید تحویل چک (در صورت وجود)، اظهارنامه رسمی مطالبه چک، برگه تسویه حساب نهایی.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
تابع مرور زمان خاصی نیست، ولیکن پس از اتمام رابطه کاری قابل طرح است. مهلت اعتراض و تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ رأی دادگاه بدوی است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی بر اساس ارزش مالی خواسته (مبلغ مندرج در چک) به صورت درصدی در مراحل بدوی و تجدیدنظر دریافت می‌شود.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. تنظیم و ارسال اظهارنامه رسمی به کارفرما مبنی بر مطالبه و استرداد چک؛
- ۲. ثبت دادخواست استرداد چک در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی؛
- ۳. ارجاع پرونده به شعبه مربوطه در شورا یا دادگاه؛
- ۴. رسیدگی به دلایل و دفاعیات طرفین؛
- ۵. صدور حکم به استرداد چک؛
- ۶. اجرای احکام و استرداد لاشه چک یا معادل وجه آن در صورت تلف یا فقدان.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
لزوم ارائه رسید یا درج عبارت «بابت حسن انجام کار» در متن چک یا لاشه آن؛ در غیراین‌صورت اثبات اینکه چک تجاری نبوده و بابت تضمین است دشوار است.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: امکان صدور دستور موقت بر منع برگشت زدن یا مطالبه وجه چک تضمینی / دیدگاه ۱: با توجه به مقررات قانون صدور چک، صدور دستور موقت برای منع پرداخت یا مطالبه وجه چک جایز نیست / دیدگاه ۲: در صورت احراز شرایط تضمینی بودن و بروز اختلاف جدی، صدور دستور موقت به استناد ماده نامطمئن قانون آیین دادرسی مدنی امکان‌پذیر است.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
تشخیص اینکه آیا شرطِ منوط کردن اجرای چک به تحقق خسارت محقق شده است یا خیر، ارزیابی حسن نیت دارنده چک.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
استرداد یک فقره چک به شماره... مورخ... عهد بانک... به مبلغ... ریال بابت تضمین حسن انجام کار به انضمام خسارت دادرسی.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا می‌توان به جرم خیانت در امانت علیه کارفرما شکایت کیفری کرد؟
در صورتی که اثبات شود شرایط وصول چک وجود نداشته و کارفرما با سوءنیت قصد مطالبه یا انتقال آن را دارد، تحت شرایطی ممکن است، اما مسیر حقوقی استرداد سند مطمئن‌تر و رایج‌تر است.
اگر مبلغ چک مشخص نباشد چه کنیم؟
در دادخواست باید مبلغ دقیق مندرج در روی چک درج شود.
مرجع صالح برای استرداد چک کجاست؟
شورای حل اختلاف (اگر مبلغ زیر سقف قانونی شورا باشد) یا دادگاه حقوقی.
آیا کارفرما حق دارد چک را به اجرا بگذارد؟
پس از پایان قرارداد و عدم وجود خسارت، کارفرما حق استفاده از چک را ندارد و اقدام وی فاقد وجاهت قانونی است.
راهنمای کامل: دعاوی مرتبط در مراجع قضایی؛ راهنمای جامع رسیدگی همزمان ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای استرداد چک تضمین حسن انجام کار ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.