دعوای مطالبه خسارت ناشی از نقض تعهدات قراردادی کارگر — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی مطرح میشود که کارگر در حین انجام وظایف شغلی یا به دلیل عدم رعایت تعهدات قراردادی، خسارتی به اموال یا منافع کارفرما وارد کرده باشد. کارفرما برای جبران این خسارت، باید اثبات کند که کارگر مرتکب تقصیر شده و این تقصیر مستقیماً منجر به ورود خسارت گردیده است. این دعوا معمولاً در مراجع حل اختلاف کار مطرح میشود، مگر اینکه ماهیت خسارت خارج از روابط کارگری باشد که در آن صورت در دادگاه عمومی حقوقی قابل طرح است.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: کارفرما / خوانده: کارگر
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی؛ ترافعی
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
هیئت‌های تشخیص و حل اختلاف اداره کار (در صورت وجود رابطه کارگری و ناشی از کار)؛ دادگاه عمومی حقوقی (در صورت خروج از شمول قانون کار)
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
قرارداد کار، مدارک اثبات ورود خسارت (صورت‌جلسه، گزارش بازرس، فیلم دوربین و غیره)، مدارک اثبات تقصیر کارگر، مدارک مالکیت اموال خسارت‌دیده
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مرور زمان خاصی در قانون کار برای این مورد پیشبینی نشده، اما در دادگاه عمومی تابع قواعد عمومی مرور زمان است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
در مراجع حل اختلاف کار، هزینه دادرسی به معنای دادگاه وجود ندارد (رایگان). در دادگاه عمومی حقوقی، بر اساس مبلغ خواسته (۳.۵ درصد برای دعاوی مالی تا سقف مشخص).
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. تقدیم دادخواست به اداره کار یا دادگاه حقوقی
- ۲. ابلاغ به خوانده
- ۳. تشکیل جلسه رسیدگی
- ۴. صدور رای
- ۵. تجدیدنظرخواهی (در صورت لزوم)
- ۶. اجرای حکم
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
اثباتِ «نقضِ تعهد» و «میزانِ خسارتِ وارده» بر عهده کارفرماست؛ باید رابطه علیت مستقیم بین فعلِ کارگر و خسارتِ وارده به کارفرما اثبات شود (ماده ۴۶ قانون کار و قواعد عمومی مسئولیت مدنی).
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: کسرِ خسارت از حقوق و مزایای کارگر / دیدگاه ۱: کارفرما حقِ کسرِ یک‌طرفه خسارت از حقوق را ندارد و باید حکم دادگاه یا هیئت حل اختلاف را بگیرد / دیدگاه ۲: اگر در قراردادِ کار، شرطِ کسرِ خسارت پیشبینی شده باشد، کارفرما مجاز به کسر است.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
آیا خسارتِ وارده ناشی از «قصورِ عمدی» بوده یا «اشتباهِ کاریِ عادی»، آیا مبلغِ خسارتِ مطالبه‌شده با عرفِ کارگاه و توانِ مالی کارگر تناسب دارد، آیا کارفرما در بروزِ خسارتِ ناشی از عدمِ نظارتِ کافی مقصر بوده است.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
مطالبه خسارت وارده به [نام اموال] ناشی از تقصیر خوانده در حین انجام وظیفه به مبلغ [مبلغ] ریال به انضمام کلیه خسارات دادرسی.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا کارفرما می‌تواند خسارت را از حقوق کارگر کسر کند؟
خیر، کسر خودسرانه حقوق ممنوع است مگر با حکم دادگاه یا رضایت کتبی کارگر.
آیا برای خسارتهای جزئی میتوان به اداره کار شکایت کرد؟
بله، اما معمولاً توصیه میشود از طریق مذاکره یا کسر توافقی حل شود.
اگر خسارت ناشی از حادثه قهری باشد چه؟
کارگر مسئول خسارت ناشی از حوادث غیرقابل پیشبینی و قهری نیست.
آیا میتوان همزمان شکایت کیفری کرد؟
اگر خسارت ناشی از جرم (مثل خیانت در امانت) باشد، بله.
راهنمای کامل: دعاوی مرتبط در مراجع قضایی؛ راهنمای جامع رسیدگی همزمان ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای مطالبه خسارت ناشی از نقض تعهدات قراردادی کارگر ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.