دعوای شکایت از خیانت در امانت نسبت به تضمین‌های کارگر — به زبانِ ساده
این شکایت زمانی مطرح میشود که کارفرما اسناد تضمینی کارگر (مانند سفته، چك یا سند مالکیتی) را که به عنوان امانت برای حسن انجام کار یا جبران خسارت احتمالی دریافت کرده است، پس از پایان رابطه کاری و تسویه حساب کامل یا عدم تحقق شرایط اجرای ضمانت، به موقع استرداد نکرده و به رغم مطالبه، آن‌ها را به نفع خود ضبط کرده، به دیگری انتقال داده یا به اجرا گذاشته است. این جرم جنبه کیفری دارد و هدف آن مجازات مرتکب و بازگرداندن سند به صاحب آن است.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
شاکی: کارگر (یا ضامن او)؛ مشتکی‌عنه: کارفرما یا دارنده غیرقانونی تضمین.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
کیفری؛ قابل گذشت (در صورت گذشت شاکی تعقیب موقوف میشود).
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادسرای عمومی و انقلاب محل وقوع جرم (ملی که کارفرما از استرداد امتناع کرده یا محل دفتر کار).
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
قرارداد کار، رسید تحویل سفته یا چک به عنوان تضمین، تسویه حساب نهایی با کارفرما، اظهارنامه رسمی مطالبه اسناد تضمینی، کپی اسناد تضمینی (در صورت وجود).
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مشمول مرور زمان جرایم تعزیری درجه پنج یا شش؛ مهلت اعتراض به قرار جلب به دادرسی یا منع تعقیب ۱۰ روز از تاریخ ابلاغ.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی کیفری (تمبر دعاوی کیفری بر اساس تعرفه قوه قضاییه).
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. تنظیم شکواییه کیفری
- ۲. ثبت در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی
- ۳. ارجاع به کلانتری یا دادیاری/بازپرسی جهت تحقیق
- ۴. احضار مشتکی‌عنه و اخذ دفاعیات
- ۵. صدور کیفرخواست و ارسال به دادگاه کیفری دو
- ۶. صدور رأی قطعی کیفری.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
اسناد تضمینی اخذشده از کارگر (مانند سفته سفیدامضا) باید شرایطِ امانت را داشته باشند و کارفرما تنها در صورتِ اثباتِ ورود خسارت به واسطه تقصیر کارگر مجاز به اجرای آن‌هاست؛ در غیر این صورت جرمِ خیانت در امانت محقق میشود.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: قابلیتِ تعقیب کیفری خیانت در امانت نسبت به سفته تضمینِ حسن انجام کار / دیدگاه ۱: به دلیل سفیدامضا بودن یا وجود اختلافِ حقوقی، عقد امانت محرز نیست و قرار منع تعقیب صادر میشود / دیدگاه ۲: با احراز سپرده شدن سند به عنوان امانت و به اجرا گذاشتنِ بلاجهتِ آن، جرم خیانت در امانت محقق است.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
احرازِ عنصر روانی (قصد مجرمانه) در اجرای سفته تضمینی، تشخیصِ اینکه اختلاف صرفاً حقوقی (محاسبه خسارت کار) است یا کیفری، تفسیرِ متنِ قرارداد کار دربارهٔ نحوهٔ وصول تضمینات.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقاضای تعقیب و مجازات مشتکی‌عنه به اتهام خیانت در امانت نسبت به اسناد تضمینی (سفته/چک) و صدور حکم به استرداد آن‌ها. نمونهٔ شرحِ دادخواست (شکواییه): ریاست محترم دادسرای عمومی و انقلاب [نام شهر] با سلام؛ احتراماً اینجانب [نام شاکی] به استحضار می‌رساند اینجانب به عنوان کارگر در شرکت/کارگاه خوانده [نام کارفرما] مشغول به کار بوده و تعداد [تعداد] برگ سفته/چک به شماره‌های [شماره‌ها] را صرفاً به عنوان تضمین حسن انجام کار به مشتکی‌عنه تحویل داده‌ام. با وجود پایان رابطه کاری و تسویه حساب کامل فیمابین در تاریخ [تاریخ] و ارسال اظهارنامه رسمی، مشتکی‌عنه از استرداد اسناد امانت‌گذاری‌شده خودداری نموده و قصد سوءاستفاده از آن‌ها را دارد. لذا مستنداً به رسیدهای پیوست و مدارک تسویه حساب، تقاضای تعقیب کیفری نامبرده به اتهام خیانت در امانت و استرداد اسناد مورد استدعاست.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
اگر در متن سفته قید نشده باشد که برای تضمین است، چه کنیم؟
اثبات امانی بودن سند دشوارتر میشود و نیاز به شهادت شهود یا قرارداد مکتوب کار دارد.
آیا برای این شکایت نیاز به ارسال اظهارنامه است؟
الزامی نیست اما برای اثبات سوءنیت و امتناع کارفرما بسیار مفید است.
جرم خیانت در امانت قابل گذشت است؟
بله، با رضایت شاکی پرونده بسته میشود.
اگر کارفرما سفته‌ها را به شخص ثالث بفروشد چه حکمی دارد؟
علاوه بر خیانت در امانت، ممکن است عناوین مجرمانه دیگری نیز مطرح شود و پیگیری حقوقی انتقال اسناد تجاری صعب‌الوصول‌تر گردد.
راهنمای کامل: دعاوی مرتبط در مراجع قضایی؛ راهنمای جامع رسیدگی همزمان ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای شکایت از خیانت در امانت نسبت به تضمین‌های کارگر ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.