دعوای اعسار از پرداخت محکوم‌به رأی کار — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی مطرح می‌شود که کارگر یا کارفرمایی که به پرداخت وجه (حق‌السعی، سنوات، بیمه یا دیون ناشی از رأی اداره کار) محکوم شده، به دلیل عدم دسترسی به اموال یا عسرت و تنگدستی توان پرداخت یکجای محکوم‌به را ندارد. او با اثبات اعسار، درخواست تقسیط یا مهلت برای پرداخت بدهی خود را می‌نماید.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: محکوم‌علیه (معسر) / خوانده: محکوم‌له (کسی که رأی به نفع اوست).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
غیرمالی؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه عمومی حقوقی صادرکننده اجراییه یا دادگاه محل اقامت خوانده.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
استشهادیه شهود، لیست اموال و دارایی‌ها، پرینت حساب‌های بانکی ۶ ماه گذشته، مدارک مربوط به وضعیت درآمد و تأهل.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
ظرف ۳۰ روز از تاریخ ابلاغ اجراییه برای بهره‌مندی از مزایای عدم جلب، یا هر زمان پس از آن.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
معادل دعاوی غیرمالی (در دعاوی اعسار از محکوم‌به، هزینه دادرسی معمولاً پس از صدور حکم یا معافیت موقت بررسی می‌شود).
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
تنظیم دادخواست اعسار -> ضمیمه کردن استشهادیه و مدارک مالی -> ثبت در دفتر خدمات الکترونیک -> ارجاع به دادگاه -> جلسه رسیدگی با حضور شهود و خوانده -> صدور حکم تقسیط یا رد اعسار.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
اثبات اعسار در دعاوی کار، برخلاف دعاوی مدنی، به دلیل ماهیت حمایتی قانون کار، با سخت‌گیری بیشتری نسبت به کارفرما (به‌ویژه اشخاص حقوقی) مواجه است. ارائه صورت اموال و استشهادیه دقیق برای اثبات عدم تمکن مالی ضروری است.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: پذیرش اعسار شرکت‌های تجاری / دیدگاه ۱: شرکت‌ها به دلیل ماهیت حقوقی و امکان انحلال یا تصفیه، اصولاً نمی‌توانند ادعای اعسار کنند / دیدگاه ۲: در صورت اثبات توقف و عدم وجود نقدینگی، اعسار شرکت‌ها نیز قابل پذیرش است.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
میزان سخت‌گیری در پذیرش شهادت شهود، نحوه ارزیابی صورت اموال ارائه شده، پذیرش یا رد اعسار در صورت وجود اموال منقول یا غیرمنقولِ در رهن.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقاضای صدور حکم بر اعسار از پرداخت محکوم‌به موضوع پرونده کلاسه [...] به صورت تقسیط (پیش‌قسط و اقساط ماهانه).
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا دعوای اعسار از رأی اداره کار در خود اداره کار بررسی می‌شود؟
خیر، باید در دادگاه عمومی حقوقی دادخواست اعسار داد.
چه تعداد شاهد برای اثبات اعسار لازم است؟
حداقل شهادت دو مرد عادل که به وضعیت مالی خواهان آشنا باشند.
آیا با تقدیم دادخواست اعسار، حکم جلب متوقف می‌شود؟
اگر در مهلت ۳۰ روزه اقدام شود، بله؛ در غیر این صورت با تشخیص دادگاه و صدور دستور موقت یا سپردن تأمین ممکن است متوقف شود.
آیا حکم اعسار قابل تجدیدنظرخواهی است؟
بله، در دادگاه تجدیدنظر استان قابل اعتراض است.
راهنمای کامل: راهنمای جامع اعتراض به آرا و اجرای احکام اداره کار ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای اعسار از پرداخت محکوم‌به رأی کار ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.