دعوای مطالبه مزایای قراردادی مازاد بر حداقل‌های قانونی — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی اقامه می‌شود که کارفرما علاوه بر حداقل‌های دستمزدی و قانونی (مانند پایه سنوات، حق مسکن و حق اولاد مصوب)، متعهد به پرداخت مزایای رفاهی یا انگیزشی خاصی بر اساس قرارداد کار شده اما از ادای آن‌ها سر باز زده است. مزایای قراردادی مازاد، بخشی از حقوق مکتسبه کارگر به شمار می‌رود. کارگر با استناد به اصل آزادی اراده و حاکمیت قراردادها (ماده ۱۰ قانون مدنی و قوانین کار) خواستار اجرای تعهدات کارفرما می‌شود.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: کارگر / خوانده: کارفرما.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
مراجع حل اختلاف اداره کار (هیأت تشخیص و حل اختلاف).
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
نسخه کتبی قرارداد کار، الحاقیه‌ها، آیین‌نامه‌های داخلی شرکت، فیش‌های حقوقی پیشین، مکاتبات فیمابین.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
دعاوی ناشی از رابطه کار مشمول مرور زمان خاصی برای اقامه‌ی دعوای بدوی نیستند؛ مهلت اعتراض به آرای هیأت تشخیص ۱۰ روز و تجدیدنظرخواهی در دیوان عدالت اداری ۳ ماه است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
مطابق تعرفه‌های مراجع کار (بسیار ناچیز در مقایسه با دادگاه‌های عمومی).
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ثبت‌نام در سامانه جامع روابط کار؛
- ۲. تنظیم و ثبت شکواییه با موضوع مطالبه مزایای قراردادی؛
- ۳. طرح موضوع در هیأت تشخیص و دفاع طرفین؛
- ۴. صدور رأی و در صورت اعتراض، ارجاع به هیأت حل اختلاف؛
- ۵. صدور اجراییه.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
اثباتِ وجودِ توافقِ صریح یا ضمنی مبنی بر پرداختِ مزایای مازاد بر قانون کار (مانند حق مسکن یا بنِ بالاتر از مصوبه) بر عهدهٔ کارگر است و صرفِ ادعا کافی نیست؛ باید فیش حقوقی یا قراردادِ کتبی ارائه شود.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: اعتبارِ قراردادهای داخلی کارگاه / دیدگاه ۱: قراردادهای داخلی که مزایای کمتر از قانون کار دارند باطل‌اند اما مزایای بیشتر معتبرند / دیدگاه ۲: اگر قراردادِ داخلی در تضاد با آیین‌نامه‌های انضباطیِ مصوبِ وزارت کار باشد، اولویت با آیین‌نامه است.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
آیا فیش‌های حقوقیِ ماه‌های قبل، دلالت بر استمرارِ پرداختِ این مزایا دارد یا خیر؟، آیا این مزایا «مستمر» تلقی می‌شوند یا «پاداشِ موردی»؟
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
مطالبه مزایای قراردادی مازاد بر حداقل‌های قانونی (مانند کمک‌هزینه ایاب و ذهاب/تلفن همراه) معوقه به انضمام کلیه خسارات قانونی.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا کارفرما می‌تواند مزایای مازاد توافق‌شده را به صورت یک‌طرفه قطع کند؟
خیر، مزایای مندرج در قرارداد کار جزو حقوق مکتسبه است و تغییر آن نیازمند توافق طرفین است.
اگر مزایای مازاد تنها به صورت شفاهی وعده داده شده باشد قابل مطالبه است؟
اثبات آن دشوار است، اما با شهادت شهود و رویه پرداختهای قبلی قابل اثبات میباشد.
آیا این مزایا مشمول کسور بازنشستگی می‌شوند؟
بستگی به ماهیت مزایا و عناوین مندرج در لیست بیمه دارد.
مرجع پیگیری کجاست؟
اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی محل کارگاه.
راهنمای کامل: راهنمای جامع حقوق، مزد و مزایای قانونی کارگران در ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای مطالبه مزایای قراردادی مازاد بر حداقل‌های قانونی ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.