دعوای رفع تبعیض مزدی — به زبانِ ساده
دعوای رفع تبعیض مزدی زمانی طرح می‌شود که کارفرما بدون وجود دلایل قانونی موجه، میان کارگرانی که در شرایط مساوی و با تخصص و مسئولیت‌های یکسان در یک کارگاه کار می‌کنند، تفاوت قائل شده و مزد متفاوتی پرداخت کند. هدف از این دعوا، ابطال رویه تبعیض‌آمیز و برقراری عدالت مزدی بر اساس ضوابط کار است. این درخواست معمولاً پس از اثبات تساوی شرایط کار و عدم انطباق تفاوت مزدی با معیارهای عینی مطرح می‌گردد.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: کارگرِ مدعیِ تبعیض / خوانده: کارفرمای کارگاه (حقیقی یا حقوقی)
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی؛ ترافعی
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
هیأت تشخیص و هیأت حل اختلاف اداره کار محل اجرای کار
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
قرارداد کار خواهان و همکاران مبنای مقایسه، فیش‌های حقوقی، احکام کارگزینی، شرح وظایف مصوب، لیست بیمه
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
قابل طرح در طول مدت اشتراک رابطه کاری و حداکثر تا مدت محدودی پس از قطع رابطه کاری طبق ضوابط قانون کار
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
معادل هزینه‌های رسیدگی در مراجع کارگری (معمولاً رایگان یا با هزینه‌های اندک اداری)
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ثبت نام در سامانه جامع روابط کار
- ۲. تقدیم دادخواست به همراه مستندات
- ۳. دعوت به جلسه رسیدگی و سازش در هیأت تشخیص
- ۴. صدور رأی توسط هیأت تشخیص
- ۵. امکان تجدیدنظرخواهی در هیأت حل اختلاف
- ۶. اجرای رأی از طریق اجرای احکام دادگستری
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
اثبات تبعیض نیازمند ارائه مستندات مقایسه‌ای (مانند فیش حقوقی همکاران با شرایط مشابه) است. بار اثبات ادعا بر عهده کارگر است (ماده ۸۷ قانون کار).
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
تفسیرِ «شرایط کار یکسان»، میزانِ تأثیرِ سوابقِ تجربی در تفاوتِ حقوق، پذیرشِ تفاوتِ حقوق بر اساسِ قراردادهایِ خصوصیِ متفاوت.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقاضای رسیدگی و صدور حکم بر رفع تبعیض مزدی و محکومیت خوانده به پرداخت مابه‌التفاوت مزدی به انضمام کلیه مزایای متعلقه
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا تفاوت در سابقه کار میتواند توجیهکننده اختلاف حقوق باشد؟
بله، تفاوت در سابقه، تجربه و مدارک تحصیلی مرتبط اگر ضابطهمند باشد تبعیض محسوب نمیشود.
مرجع صالح برای رسیدگی کجاست؟
مراجع حل اختلاف کار (هیأت تشخیص و حل اختلاف).
آیا برای این دعوا نیاز به وکیل است؟
خیر، کارگر میتواند شخصاً یا با معرفی نماینده پیگیری کند.
بار اثبات دعوا بر عهده کیست؟
بر عهده کارگر (خواهان) است که باید تساوی شرایط کار را اثبات کند.
راهنمای کامل: راهنمای جامع حقوق، مزد و مزایای قانونی کارگران در ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای رفع تبعیض مزدی ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.