دعوای استرداد کسورات غیرقانونی از مزد — به زبانِ ساده
دعوای استرداد کسورات غیرقانونی از مزد زمانی مطرح می‌شود که کارفرما بدون مجوز قانونی یا رضایت کتبی و قانونی کارگر، مبالغی را از حقوق ماهیانه او کسر کرده باشد. کارگر می‌تواند برای بازپس‌گیری این مبالغ که برخلاف مقررات قانون کار کسر شده‌اند اقدام نماید. کسورات قانونی صرفاً مواردی مانند مالیات، بیمه و احکام دادگاه هستند.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: کارگر / خوانده: کارفرما
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی؛ ترافعی
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
هیأت تشخیص و هیأت حل اختلاف اداره کار محل کارگاه
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
فیش‌های حقوقی کسر کسورات، قرارداد کار، حساب‌های بانکی و پرینت واریزی حقوق، دستور یا فاکتورهای کسر مبلغ
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
قابل طرح در دوران اشتغال و پس از خاتمه قرارداد کار مطابق قوانین کار
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
بر اساس هزینه‌های دادرسی مراجع کار و امور اجتماعی
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ثبت‌نام در سامانه روابط کار
- ۲. تنظیم دادخواست استرداد کسورات غیرقانونی
- ۳. طرح موضوع در هیأت تشخیص
- ۴. صدور رأی و در صورت اعتراض، طرح در هیأت حل اختلاف
- ۵. اجرای رأی
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
طبق ماده ۴۵ قانون کار، کارفرما فقط در مواردِ بسیار محدود (مانند اقساط وام، یا حکم دادگاه) حقِ کسر از حقوق را دارد. هرگونه کسرِ خودسرانه (مانند جریمه یا خسارت) غیرقانونی است.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: مشروعیتِ کسرِ مبالغِ توافق‌شده در قرارداد (مانند هزینه‌یِ آموزش) / دیدگاه ۱: هرگونه کسرِ خارج از مواردِ ماده ۴۵ غیرقانونی است / دیدگاه ۲: توافقِ طرفین در قراردادِ کار، حاکم بر روابط است و کسرِ توافق‌شده مجاز است.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
تفسیرِ «توافقِ کارگر» در زمانِ استخدام، پذیرشِ کسرِ مبالغِ مربوط به بیمه یا مالیاتِ مازاد بر قانون.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
استرداد کسورات غیرقانونی از مزد به مبلغ [مقدار مبلغ یا با جلب نظر کارشناس] به انضمام خسارات قانونی
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
چه کسوراتی از نظر قانون کار مجاز است؟
مالیات، حق بیمه قانونی، اقساط وامهای رسمی و احکام قطعی دادگاه.
آیا کارفرما می‌تواند به دلیل خسارت به ابزار کار از حقوق کسر کند؟
تنها با رضایت کتبی کارگر یا حکم قطعی مراجع صالح قانونی مجاز است.
مرجع صالح کجاست؟
مراجع حل اختلاف اداره کار.
اگر کارفرما بابت جریمه انضباطی پول کم کند قانونی است؟
جرایم انضباطی باید مطابق آییننامه انضباطی مصوب وزارت کار باشد.
راهنمای کامل: راهنمای جامع حقوق، مزد و مزایای قانونی کارگران در ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای استرداد کسورات غیرقانونی از مزد ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.