دعوای استرداد برداشت غیرمجاز بابت خسارت ادعایی کارفرما — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی مطرح می‌شود که کارفرما بدون حکم قطعی مراجع حل اختلاف یا توافق کتبی، مبلغی را تحت عنوان خسارت (مثلاً خسارت به اموال یا کسری صندوق) از حقوق کارگر کسر کرده باشد. کارگر برای مطالبه این مبالغ کسر شده، به هیئت‌های تشخیص اداره کار مراجعه می‌کند. این دعوا در واقع مطالبه معوقات مزدی است که به ناحق کسر شده است.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: کارگر / خوانده: کارفرما
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی؛ ترافعی
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
هیئت تشخیص اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی محل انجام کار
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
قرارداد کار، فیش حقوقی، پرینت حساب بانکی، مدارک اثبات کسر مبلغ (مانند نامه یا پیامک کارفرما)، در صورت وجود، صورت‌جلسه یا گزارش پلیس/حراست
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
محدودیت زمانی برای طرح شکایت در اداره کار وجود ندارد (مشمول مرور زمان نمی‌شود).
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
رسیدگی در مراجع حل اختلاف کار رایگان است.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ثبت‌نام در سامانه جامع روابط کار
- ۲. ثبت دادخواست مطالبه حقوق
- ۳. ارجاع به هیئت تشخیص
- ۴. تشکیل جلسه رسیدگی
- ۵. صدور رأی
- ۶. در صورت اعتراض، ارجاع به هیئت حل اختلاف
- ۷. صدور رأی قطعی
- ۸. ارجاع به اجرای احکام دادگستری.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
کارفرما حق ندارد رأساً خسارتِ ادعایی خود را از حقوقِ کارگر کسر کند. او باید برای مطالبه خسارت به مراجعِ قضایی (دادگاه حقوقی) مراجعه کند، نه اداره کار.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: صلاحیتِ مراجعِ حل اختلافِ کار برای رسیدگی به ادعایِ خسارتِ کارفرما / دیدگاه ۱: مراجعِ کار فقط صلاحیتِ رسیدگی به مطالباتِ کارگر را دارند و ادعایِ خسارتِ کارفرما باید در دادگاهِ عمومی مطرح شود / دیدگاه ۲: مراجعِ کار صلاحیتِ رسیدگی به دعاویِ متقابلِ کارفرما را نیز دارند.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
میزانِ سخت‌گیری در اثباتِ تقصیرِ کارگر، پذیرشِ تهاترِ قهریِ خسارت با حقوقِ معوقه توسطِ کارفرما.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
مطالبه مبلغ [مبلغ به ریال] بابت برداشت غیرمجاز از حقوق به عنوان خسارت ادعایی کارفرما به انضمام کلیه خسارات قانونی.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا کارفرما می‌تواند بابت شکستن وسیله کار، از حقوق کسر کند؟
خیر، مگر با رضایت کتبی کارگر یا حکم دادگاه.
اگر کارفرما بگوید کارگر عمداً خسارت زده، باز هم حق کسر ندارد؟
خیر، اثبات عمد و میزان خسارت باید در دادگاه عمومی انجام شود، نه توسط کارفرما.
آیا می‌توانم همزمان شکایت کیفری کنم؟
اگر برداشت غیرمجاز مصداق خیانت در امانت یا سرقت باشد، بله، اما مرجع آن دادسرا است.
اگر کارفرما فیش حقوقی ندهد چه کنم؟
با استناد به پرینت حساب بانکی و شهادت شهود، کسر مبلغ را اثبات کنید.
راهنمای کامل: راهنمای جامع حقوق، مزد و مزایای قانونی کارگران در ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای استرداد برداشت غیرمجاز بابت خسارت ادعایی کارفرما ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.